Türkiye'de çevre mevzuatı sürekli güncelleniyor. Şirketlerin uyum yükümlülüğü artıyor.
Önemli Güncellemeler (2024-2026)
- Sera Gazı Emisyon Raporlama (büyük tesisler için)
- Sıfır Atık Belgesi (zorunlu sektörler)
- Sürdürülebilirlik Raporlama (büyük şirketler)
- Plastik kullanım azaltma
- EU CBAM uyumu
- Yeşil mutabakat çerçevesi
Sera Gazı Emisyon Raporlama
- Belirli tesisler yıllık emisyon raporlama
- Doğrulama (3. taraf)
- Çevre Bakanlığı'na sunum
- İhlal hâlinde idari para cezası
Sürdürülebilirlik Raporlama
- BIST 100 şirketleri için zorunlu
- GRI standartları
- ESG kriterleri
- Yıllık rapor
EU CBAM Uyumu
- 2026 sonrası AB ihracatı için karbon vergisi
- Türk üreticileri raporlama yapacak
- Emisyon belgesi gerekecek
- Sektörler: demir-çelik, alüminyum, gübre, çimento, hidrojen, elektrik
Şirketlerin Yapması Gerekenler
- Çevre uyum denetimi
- Sera gazı envanteri
- Sürdürülebilirlik raporu
- Atık yönetim sistemi
- Çalışan eğitimi
- İç çevre yönetim sistemi (ISO 14001)
Cezalar
- İdari para cezaları artıyor
- Sürekli ihlal: faaliyet durdurma
- Çevre tahribatı: cezai sorumluluk (TCK m.181)
- Toplu davalar (mağdur halk)
Yargıtay/Danıştay Yaklaşımı
Mahkemeler, çevre mevzuatına uyumsuzluğu "sürekli ihlal" olarak değerlendirmekte, şirket sorumluluğunun ağır olduğunu vurgulamaktadır.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Pratik Tavsiyeler
- Çevre uzmanı ile yıllık denetim
- Mevzuat değişikliklerini takip edin
- Sürdürülebilirlik politikası oluşturun
- ESG performansını artırın
- Yatırımcı/müşteri beklentilerine cevap verin