Okulda yaşanan kazalarda okul ve öğretmen sorumluluğu doğar.
Sorumluluk Türleri
- Öğretmen kişisel sorumluluğu (denetim eksikliği)
- Okul yönetimi (organizasyon kusuru)
- Devlet (devlet okulunda)
- Müteselsil
Tipik Olaylar
- Spor dersinde yaralanma
- Teneffüste düşme
- Akran zorbalığı
- Yetersiz güvenlik
- Geziye giderken kaza
Tazminat
- Tedavi gideri
- Bakıcı (varsa)
- Manevi tazminat (çocuk + aile)
- Eğitim aksaması
Devlet Okulu
- İdare mahkemesi
- Tam yargı davası
- 60 gün süreç
Özel Okul
- Asliye hukuk mahkemesi
- Tüketici sıfatında ise tüketici mahkemesi
Yargıtay 4. HD ve Danıştay 10. Daire
4. HD, okul kazalarında "denetim sorumluluğu"nun ağır olduğunu, çocuğun yararı için kapsamlı tazminat verilmesi gerektiğini benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Eğitim ve tazminat avukatı önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Okulda yaralanan çocuk için kime başvurulur?
Başvurulacak merci, okulun kamu okulu mu özel okul mu olduğuna göre değişir ve bu ayrım yargı yolunu belirler. Devlet okulunda zarar, idarenin hizmet kusurundan doğduğu için idari yargıda tam yargı davası açılır (İYUK m.2/1-b). Bu durumda dava öncesi idareye başvuru zorunludur: İYUK m.13/1 uyarınca eylemi öğrenme tarihinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurulur; istek reddedilirse veya otuz gün içinde cevap verilmezse dava süresi işlemeye başlar. Özel okulda ise ilişki sözleşmeye dayandığından adli yargıda (asliye hukuk) dava açılır.
Hangi zararlar istenebilir?
Bedensel zarar kalemleri TBK m.54'te sayılmıştır: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Ayrıca kişilik hakkının zedelenmesi nedeniyle TBK m.58 uyarınca manevi tazminat istenebilir. Çocuk bakımından ileride doğabilecek kalıcı etkiler için maluliyet raporu alınması önemlidir.
Gözetim yükümlülüğü nasıl değerlendirilir?
Sorumluluğun temeli, okulun öğrenciyi gözetim ve koruma yükümlülüğüdür. Değerlendirmede; olayın teneffüs, ders veya okul dışı etkinlik sırasında olup olmadığı, nöbetçi öğretmen düzeninin işletilip işletilmediği, fiziki ortamın güvenliği (merdiven, oyun alanı, cam yüzey) ve benzer olayların daha önce yaşanıp yaşanmadığı birlikte incelenir. Çocuğun kendi davranışının etkisi bulunduğunda TBK m.52/1 uyarınca hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir; ancak çocuğun yaşı ve ayırt etme gücü bu değerlendirmede gözetilir.