Manisa ili sınırları içindeki jeotermal kaynak işletme ruhsat sahasında yer alan Salihli JES tesislerine kuyulardan akışkan taşıyacak boru hatlarının inşası amacıyla bazı taşınmazlar, Manisa Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılacaktır. Jeotermal yatırımlarda kamulaştırmayı yürüten idarenin belirlenmesi, sürecin ilk ve en kritik adımıdır.
Kamulaştırmayı Yapan İdare Kim, Dava Kime Yöneltilir
Kararda kamulaştırmacı idare olarak Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı gösterilmiştir. Buna göre bedel tespiti ve tescil davasında hasım bu idaredir; santrali işleten özel şirket doğrudan davalı sıfatını taşımaz. Dilekçenin yanlış idareye yöneltilmesi zaman kaybına yol açar. Buna karşılık kamulaştırma kararının kendisi Cumhurbaşkanı kararı niteliğinde olduğundan, iptal davası idari yargıda ayrı bir yol izler.
Ruhsat Sahası ile Kamulaştırma Alanı Aynı Şey Değildir
5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu kapsamında verilen işletme ruhsatı, kaynağın işletilmesine ilişkindir; yüzeydeki taşınmazlar üzerinde kendiliğinden bir hak doğurmaz. Ruhsat sahası içinde kalmak, o parselin kamulaştırılmasını zorunlu kılmaz. Bu nedenle taşınmazınızın karar ekindeki listede gerçekten yer alıp almadığı, ada-parsel bazında doğrulanmalıdır.
Boru Hattının Parsel Üzerindeki Fiilî Etkisi
- Hattın yer altından mı yoksa yüzeyden mi geçtiği
- Güzergâh üzerinde derin köklü bitki ve yapı yasağı bulunup bulunmadığı
- Bağ, zeytinlik ve sulu tarım arazilerinde sulama düzeninin bozulup bozulmadığı
- Vana ve menhol gibi noktasal yapıların kapladığı alan
- İnşaat çalışmalarında kullanılacak geçici erişim yolları
Çevresel ve Tarımsal Gerekçelerle İtiraz
Jeotermal akışkanın taşınması ve deşarjı, tarım alanları bakımından teknik tartışma doğurabilir. Bu tür itirazların kamulaştırma dosyasında değil, ilgili çevre ve tarım mevzuatı çerçevesinde ayrı başvurularla ileri sürülmesi daha etkilidir. Kamulaştırma dosyasında ise itiraz, esas olarak bedelin eksik hesaplanmasına ve etkilenen alanın yanlış ölçülmesine odaklanır.
Bedel ve Ödeme Konusunda Gözden Kaçanlar
Acele el koymaya esas bedelin bankaya yatırılması, bedelin kesinleştiği anlamına gelmez. Nihai bedel, açılacak dava sonunda belirlenir ve yatırılan tutarın üzerine çıkabilir. Bu nedenle idarenin ilk teklifini kabul etmeden önce bağımsız bir değer incelemesi yaptırmak yerinde olur.
Yazıdaki değerlendirmeler genel çerçeveyi anlatmaktadır. Parselinizin ruhsat sahasındaki konumu ve hattın geçiş biçimi sonucu değiştirebileceğinden, dosyanıza özel bir inceleme yaptırmanız uygun olur.