İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği, her işyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıflardan hangisine girdiğini faaliyet koduna göre belirler. Bu sınıflandırma soyut bir idari etiket değildir; işyerinin katlanacağı maliyeti, alacağı uzman desteğinin niteliğini ve olası bir iş kazasında sorumluluk tartışmasının çerçevesini doğrudan belirler.
Tehlike Sınıfı Neye Göre Belirlenir?
Belirleme, işyerinin fiilen yaptığı asıl işe karşılık gelen faaliyet koduna göre yapılır. İşverenin beyanı ile fiilî durum arasındaki uyumsuzluk, uygulamadaki uyuşmazlıkların büyük kısmının kaynağıdır. Aynı adreste birden fazla faaliyet yürütülüyorsa, tali faaliyetler değil işyerinin ağırlıklı ve esas faaliyeti esas alınır. Alt işveren ilişkisi bulunan işyerlerinde ise alt işverenin kendi faaliyet kodu üzerinden değerlendirme yapılması gerekir.
Sınıf Değişiminin Zincirleme Sonuçları
- İş güvenliği uzmanının sahip olması gereken belge sınıfı değişir
- Uzman ve işyeri hekiminin işyerinde geçirmesi gereken asgari çalışma süresi artar
- Çalışanlara verilecek temel iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin süresi ve yenileme aralığı farklılaşır
- Risk değerlendirmesinin yenilenme periyodu kısalır
- Sağlık gözetimi ve periyodik muayene sıklığı değişir
Yanlış Sınıflandırmanın Yarattığı Gerçek Risk
Bir iş kazası soruşturmasında ilk bakılan hususlardan biri, işyerinin doğru tehlike sınıfında konumlandırılıp konumlandırılmadığıdır. Gerçekte çok tehlikeli sınıfa giren bir faaliyetin daha düşük sınıfta gösterilmesi, hem eksik önlem hem de eksik uzmanlık desteği anlamına gelir. Bu tespit, işverenin kusur değerlendirmesini ağırlaştıran bir unsur olarak öne çıkabilir; idari para cezalarının geçmişe yönelik olarak gündeme gelmesi de mümkündür.
İtiraz Nasıl Yapılır?
- Tespit edilen faaliyet kodunun işyerinde fiilen yürütülen işle örtüşüp örtüşmediğini üretim akışı üzerinden yazılı olarak ortaya koyun.
- Makine parkı, ham madde, üretim izinleri ve personel görev tanımları gibi fiilî durumu gösteren belgeleri dosyalayın.
- İtirazı yetkili idari birime, tebliğ veya öğrenme tarihinden itibaren gecikmeksizin ve yazılı olarak iletin.
- İtiraz sonucunu bekleyip beklememenin idari yargı süresine etkisini önceden değerlendirin.
- İtiraz süreci boyunca mevcut sınıfa göre gereken önlemleri almayı sürdürün; itiraz yükümlülüğü askıya almaz.
Bu metin genel bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Faaliyet kodu ve tehlike sınıfı tartışmaları işyerinin fiilî üretim sürecine göre şekillendiğinden, itiraz öncesi teknik ve hukuki değerlendirmenin birlikte yapılması önerilir.