Yurt dışında ihraç edilmiş hisse senedi, tahvil, fon payı ve benzeri araçların Türkiye'de yatırımcıya sunulması serbest bir alan değildir. Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemesi, bu araçların Türkiye'de halka arzını, satışını ve depo sertifikası yoluyla işlem görmesini kurala bağlar. Konunun pratikteki önemi, sosyal medya üzerinden yapılan yurt dışı yatırım tanıtımlarının hangi hallerde izinsiz faaliyet sayılacağı sorusunda toplanır.
Tebliğ Hangi İşlemleri Kapsar?
Düzenlemenin alanına başlıca üç grup girer: yabancı sermaye piyasası araçlarının Türkiye'de ihracı ve satışı, bu araçları temsil eden depo sertifikaları ve yabancı yatırım fonu paylarının Türkiye'de pazarlanması. Her birinin onay ve bilgilendirme rejimi farklıdır; birinde geçerli olan istisna diğerine doğrudan taşınamaz.
Onay Zinciri ve Aracılık Şartı
- Halka arz edilecek araçlar için Kurul onayına tabi bilgilendirme dokümanı hazırlanması
- Satışın Türkiye'de faaliyet izni bulunan yatırım kuruluşları aracılığıyla yürütülmesi
- Nitelikli yatırımcıya yapılan satışlarda farklı bir bilgilendirme rejiminin uygulanabilmesi
- Tanıtım ve reklam materyalinin, onaylı doküman içeriğiyle çelişmemesi
Bir platform Türkiye'de yerleşik yatırımcıya yönelik Türkçe tanıtım yapıyor, ödeme kanalı sunuyor ve müşteri kazanıyorsa, yurt dışında kurulu olması tek başına bu kurallardan bağışık olduğu anlamına gelmez.
Depo Sertifikası Nasıl Çalışır?
Depo sertifikası, yurt dışındaki bir payı doğrudan satın almak yerine, o payı temsil eden ve saklamacı kuruluş nezdinde yatırılan varlığa dayanan bir belgeyi almak esasına dayanır. Yatırımcının bilmesi gereken üç nokta vardır: sertifikanın dayandığı varlık gerçekten saklamada mıdır, oy ve temettü gibi haklar nasıl kullanılacaktır, sertifika ile dayanak varlık arasındaki dönüşüm hangi koşullarda mümkündür.
İzinsiz Pazarlama Şüphesinde Ne Yapmalı?
- Karşı tarafın Kurul nezdinde yetkili kuruluş olup olmadığını resmi listelerden doğrulayın.
- Para transferinin gittiği hesabın kime ait olduğunu ve yurt dışı unsuru içerip içermediğini kayda geçirin.
- Tüm yazışmaları, ekran görüntülerini ve dekontları tarih sırasıyla arşivleyin; platform erişimi kapanabilir.
- Yatırılan tutar geri alınamıyorsa, hem idari şikayet hem cezai şikayet yollarını birlikte değerlendirin.
Bu tür dosyalarda en sık yapılan hata, kaybın büyümesini beklemek ve dijital delilleri geç toplamaktır. Erken aşamada yapılan kayıt tespiti, sonraki hukuki süreçte belirleyici olur.
Yukarıdakiler genel bilgi amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Sermaye piyasası mevzuatının uygulanması işlemin yapısına göre değiştiğinden, somut olayda belgelerin bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.