2137 sayılı Karar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca sigorta primine esas kazanç alt sınırı üzerinden uygulanan ilave puan teşvikine ilişkin düzenlemede değişiklik yapmaktadır. Değişiklik; ilave puanın kendisini, teşvikten yararlanacak illeri ve uygulamanın süresini ilgilendirdiği için işverenler açısından doğrudan maliyet etkisi doğurur.
Teşvikin İşleyiş Mantığı
Bu teşvik, işverenin ödediği sigorta primi hissesinin bir bölümünün Hazine tarafından karşılanması esasına dayanır ve destek, prime esas kazancın alt sınırı üzerinden hesaplanır. Dolayısıyla yüksek ücretli çalışanlarda dahi teşvik tutarı sınırsız büyümez; kazanç arttıkça desteğin toplam maliyet içindeki payı görece azalır. Bu ayrım, bütçe planlamasında sıkça gözden kaçar.
İl Listesindeki Değişikliğin Pratik Sonucu
Teşvik il bazlı uygulandığından, listede yapılan bir değişiklik işletmenin faaliyet gösterdiği yerin listeden çıkması ya da listeye girmesi sonucunu doğurabilir. Burada belirleyici olan, işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğü kaydıdır; merkezi başka ilde olan bir işletmenin şubesi kendi bulunduğu ilin rejimine tabidir. Şube açılışı, adres değişikliği veya işyeri devri sonrasında teşvik durumunun yeniden kontrol edilmesi gerekir.
Yararlanma Koşullarında Kontrol Listesi
- Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmiş olması
- Prim ve idari para cezası borcunun bulunmaması, varsa yapılandırmanın bozulmamış olması
- Sigortasız çalıştırma veya sahte sigortalı bildirimi tespitinin bulunmaması
- Teşvikin doğru kanun numarası seçilerek bildirilmiş olması
Geriye Dönük Yararlanma ve Değişiklik Talebi
Hak edildiği hâlde kullanılmayan teşvikler bakımından geriye dönük düzeltme imkânı bulunmakla birlikte, bu imkân süresizdir sanılmamalıdır. Düzeltme talepleri belirli bir zaman dilimiyle sınırlıdır ve talebin niteliği (yeni bildirim mi, tercih değişikliği mi) sonucu etkiler. Bu nedenle teşvik incelemesinin, geçmiş dönem kapanmadan yapılması önerilir.
Yararlanma Reddedilirse İzlenecek Yol
- Ret gerekçesinin yazılı olarak alınması ve hangi koşulun sağlanmadığının netleştirilmesi
- Borç kaynaklı ret hâlinde borcun dayanağının incelenmesi; itiraza açık bir idari para cezası varsa süresinde itiraz edilmesi
- Kuruma yapılacak düzeltme başvurusunun, ilgili aylar ve sigortalılar tek tek gösterilerek yapılması
- İdari aşama tükendiğinde yargı yolu için sürelerin tek takvimde izlenmesi
Teşvikten haksız yararlanıldığının sonradan tespiti hâlinde destek tutarı gecikme zammıyla birlikte geri istenebileceğinden, tereddütlü durumlarda önce yazılı görüş almak; sonradan düzeltmekten daha az maliyetlidir.
Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Teşvik tutarı, kapsanan iller ve uygulama süresi mevzuat değişiklikleriyle güncellendiğinden, işletmenizin durumu için yürürlükteki metin ve kendi bordro kayıtlarınız esas alınarak değerlendirme yapılmalıdır.