İş hukukunda istisnai bir dönem olan fesih yasağı uygulaması, 4857 sayılı İş Kanunu'na eklenen geçici 10. madde ile getirilmiş; maddede öngörülen süreler ise Cumhurbaşkanı kararlarıyla dönem dönem uzatılmıştır. 2707 sayılı Karar da bu uzatmalardan birini yaparak, geçici 10. maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki süreleri bir ay uzatmıştır. Bir aylık uzatma, sınırda kalan fesihlerde geçerlilik tartışmasını doğrudan belirlediği için önemsiz değildir.
Geçici 10. Madde İki Ayrı Sonuç Doğurur
Birinci fıkra, iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesini kural olarak yasaklar. İkinci fıkra ise işverene, işçiyi tamamen veya kısmen ücretsiz izne ayırma yetkisi tanır. Bu ikisi birbirini tamamlar: işveren feshedemez, ancak ücretsiz izin yoluyla iş görme borcunu askıya alabilir. Ücretsiz izne ayrılan işçinin bu nedenle haklı fesih ileri süremeyeceği de aynı düzenlemede yer alır.
Yasağın Kapsamı Dışında Kalan Hâller
- Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gerekçesine dayanan fesihler
- Belirli süreli sözleşmelerde sürenin sona ermesi
- İşyerinin kapanması ve faaliyetinin sona ermesi gibi hâller
- İşçinin kendi istifası veya tarafların ikale ile anlaşması
Tarih Sınırındaki Fesihlerde Kritik Soru
Uzatma kararlarının en çok tartışma yarattığı nokta, feshin hangi tarihte hüküm ifade ettiğidir. Belirleyici olan fesih iradesinin karşı tarafa ulaştığı tarihtir; işverenin karar defterine yazdığı ya da evrakı düzenlediği tarih değil. Bu nedenle tebligat belgesi, e-posta zaman damgası veya tutanaktaki imza tarihi dosyanın kaderini belirleyebilir.
Yasağa Aykırı Feshin Sonuçları ve İşçinin Yol Haritası
- Fesih bildiriminin size ulaştığı tarihi ve bildirim şeklini kayıt altına alın.
- Feshin gerekçesi ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık olarak gösterilmişse, somut olayın gerçekten bu kapsamda olup olmadığını sorgulayın; uygulamada bu gerekçe yasağı aşmak için kullanılabilmektedir.
- Ücretsiz izne ayrıldıysanız, izin bildiriminin yazılı olup olmadığını ve kapsamını belgeleyin.
- İşe iade talebi için kanunda öngörülen kısa başvuru süresine dikkat edin; bu süre hak düşürücü niteliktedir ve zorunlu arabuluculuk aşamasını da kapsar.
Yasağa aykırı fesih hâlinde işveren bakımından idari para cezası öngörülmüş olması, işçinin bireysel taleplerini ortadan kaldırmaz; iki sonuç birbirinden bağımsızdır.
Bu yazı bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Fesih tarihiniz uzatma dönemine denk geliyorsa, bildirim belgeleriyle birlikte bir avukata danışarak süre kaybı yaşamadan hareket etmeniz uygun olur.