Gaziantep ili sınırları içerisinde tesis edilecek Doğanpınar DM-Boztepe kök enerji nakil hattının yapımı amacıyla bazı taşınmazların Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 3104 sayılı karar sonrasında malikin karşılaşacağı asıl mücadele alanı, bedelin nasıl hesaplandığıdır. Bu rehber, bilirkişi raporunun okunması ve etkili itiraz kurulmasına odaklanır.
Bedel neye göre belirlenir
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, değerlendirmede taşınmazın niteliğine göre farklı yöntemler öngörür. Arsa niteliğindeki taşınmazlarda bölgedeki emsal satışlar esas alınırken, tarım arazilerinde net gelir yöntemiyle hesaplama yapılır. Gaziantep'in kırsal kesimlerinde sıkça görüldüğü gibi taşınmaz, vasfı tartışmalı bir yerdeyse, önce bu vasıf tespiti yapılır. Arsa mı tarla mı sorusunun cevabı, bedeli kat kat değiştirebilir.
Raporun kontrol edilecek noktaları
- Seçilen emsallerin taşınmaza yakınlığı, satış tarihi ve gerçek satış bedelini yansıtıp yansıtmadığı.
- Emsal bedele uygulanan artırım veya indirim oranlarının gerekçelendirilip gerekçelendirilmediği.
- Tarım arazilerinde kullanılan ürün deseni, verim ve fiyat verilerinin bölgeye ve döneme uygunluğu.
- Dikili ağaçların sayısı, yaşı ve verim durumunun yerinde tespit edilip edilmediği.
- İrtifak hakkı kurulan kısımda uygulanan değer kaybı oranının hangi ölçüte dayandığı.
- Keşif sırasında maliklerin beyanlarının rapora yansıtılıp yansıtılmadığı.
Etkili itiraz nasıl yazılır
Rapora itiraz dilekçesinde genel ifadeler yerine rakama karşı rakam koymak gerekir. Bedel düşük bulunuyorsa, alternatif emsallerin tapu kayıtlarıyla birlikte sunulması ve neden daha uygun olduklarının açıklanması beklenir. Yalnızca yetersizdir demek, ek rapor alınmasını sağlamaya çoğu zaman yetmez.
Keşif aşamasını kaçırmayın
- Keşif gününü öğrendiğinizde, taşınmazda bizzat veya vekiliniz aracılığıyla hazır bulunun.
- Ağaç sayımı yapılırken sayıma katılın ve tespit edilen rakamları tutanağa geçirtin.
- Kalan kısımda oluşacak kullanım kısıtını yerinde göstererek rapora yansıtılmasını isteyin.
- Sulama, yol ve elektrik bağlantısı gibi değer artırıcı unsurları belgeleriyle sunun.
- Keşif sonrası çekilen fotoğrafları tarih bilgisiyle saklayın.
Bedelin ödenmesi ve sonrası
Bedel tespiti ve tescil kararıyla birlikte taşınmaz idare adına tescil edilir veya irtifak hakkı tapuya şerh edilir. Kanun bu davaların ivedilikle sonuçlandırılmasını öngörür; ancak temyiz aşaması sürebilir. Bloke edilen bedelin çekilmesi ile bedele itiraz hakkı arasındaki ilişki, imzalanacak belgelerin içeriğine göre değişir; bu nedenle tahsil aşamasında sunulan metinlerin dikkatle okunması gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir. Taşınmazın vasfı, güzergâhın konumu ve dosyanızdaki bilirkişi raporunun içeriği sonucu belirlediğinden, itiraz süresi geçmeden hukuki destek alınması yerinde olur.