Ömerli rüzgâr enerji santralinin yapımı amacıyla İstanbul ili Silivri ilçesinde yer alan bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasına ilişkin 3109 sayılı karar, tarımsal kullanımdaki parselleri enerji yatırımının parçası hâline getirir. Burada ele alınan konu, kamulaştırma öncesi görüşme aşaması ile tebligatın doğru yönetilmesidir; çünkü hak kayıplarının önemli bölümü yargılamadan önce, bu aşamada doğar.
Satın alma görüşmesi bir formalite değildir
Kamulaştırma mevzuatı, idareyi dava açmadan önce malikle anlaşmayı denemeye yönlendirir. Malike gönderilen davet mektubu, idarenin kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenen bir rakamı içerir. Bu görüşmeye katılmak zorunlu değildir; ancak katılmak, dosyanın kapsamını erken görmeyi sağlar. Anlaşma sağlanırsa devir tapuda yapılır ve genellikle uyuşmazlık sona erer. Anlaşma yoksa süreç yargıya taşınır.
Uzlaşma masasına oturmadan önce netleştirilecekler
- Teklifin parselin tamamına mı yoksa bir bölümüne mi ilişkin olduğu
- Üzerindeki ağaç, yapı ve tesislerin ayrıca değerlendirilip değerlendirilmediği
- Kalan kısmın ekonomik olarak kullanılabilir kalıp kalmadığı
- Teklifin emsal satış ve verim verileriyle uyumu
Tebligatı kaçırmanın somut sonucu
Rüzgâr santrali projelerinde parseller çoğu zaman köy ve mahalle sınırlarında, malikleri ise başka şehirlerde yaşayan kişilerdir. Adres kaydı güncel değilse tebligat ilanen yapılabilir ve malik süreci çok geç öğrenir. Bu durumda dava dosyasına duruşmalar ilerledikten sonra girilir; keşif yapılmış, rapor düzenlenmiş olabilir. Bu nedenle adres kaydının güncel tutulması, aile içinde kimin tebligatı takip edeceğinin belirlenmesi ve gelen her tebligatın zarfıyla saklanması pratikte en etkili korumadır.
Tarım ve orman vasıflı parsellerde ek incelemeler
Trakya'daki birçok parsel için toprak koruma, orman sınırı ve mera vasfı gibi ek incelemeler gündeme gelir. Vasıf tespiti hem bedeli hem de kamulaştırmanın kapsamını etkileyebileceğinden, tapu kaydındaki niteliğin fiilî kullanımla uyuşup uyuşmadığı erkenden kontrol edilmelidir. Fiilen bağ, meyve bahçesi veya sera olarak kullanılan bir yerin kayıtta ham toprak görünmesi, değerlendirmede eksik hesaplamaya yol açabilir.
Uygulanabilir bir takip düzeni
- Tapu ve kadastro kayıtlarının güncel örneklerini alın
- Fiilî kullanımı tarih atılmış fotoğraf ve belgelerle kayıt altına alın
- Görüşme davetine yazılı cevap verin, verdiğiniz cevabın örneğini saklayın
- Dava açılmışsa dosyayı UYAP üzerinden düzenli izleyin
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi anlatır. Her parselin vasfı, konumu ve tebligat geçmişi farklı olduğundan, teklif kabul edilmeden veya süre geçirilmeden önce dosyaya özgü bir değerlendirme yapılması uygun olur.