Muş Alparslan Üniversitesi Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (STEM) Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, üniversite bünyesinde eğitim odaklı bir merkezin işleyişini düzenler. STEM merkezleri çoğu zaman okullar, öğretmenler ve küçük yaştaki katılımcılarla çalıştığından, buradaki hukuki risk haritası klasik araştırma merkezlerinden farklıdır.
Katılımcı Küçükse Nelere Dikkat Edilir?
Atölye ve yaz okulu tipi faaliyetlerde katılımcıların bir kısmı reşit olmayabilir. Bu durumda kayıt işlemi, veli veya vasi tarafından imzalanan bir onam ile yapılmalıdır. Onam metninde faaliyetin içeriği, süresi, yapılacağı yer ve varsa ulaşım düzeni açıkça yer almalıdır. Genel ifadelerle hazırlanmış tek satırlık onamlar, bir olay yaşandığında koruyucu işlev görmez.
Fotoğraf, Video ve Kişisel Veri
Etkinliklerde çekilen görüntülerin sosyal medyada paylaşılması yaygındır. Ancak görüntü kaydı 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veridir ve çocuklar bakımından daha dikkatli bir yaklaşım gerektirir. Uygulamada üç ayrı belge tutulması yerinde olur:
- Faaliyete katılım onamı
- Görüntü kaydı ve paylaşımına ilişkin ayrı ve açık rıza metni
- Aydınlatma metni (verinin amacı, saklama süresi, hakları içeren)
Rızanın "ayrı" alınması önemlidir; katılım şartına bağlanmış bir rıza geçerliliğini tartışmalı hâle getirir.
İşbirliği Protokollerinde Yetki
Merkezin il millî eğitim müdürlüğü, okul veya belediye ile protokol yapması sık görülür. Protokolü imzalayan kişinin bu konuda yetkilendirilmiş olması gerekir. Rektörlük oluru alınmadan imzalanan bir protokol, kurumu bağlayıp bağlamadığı yönünden sonradan sorgulanır. Protokolde tarafların yükümlülükleri, mali sorumluluk ve fesih usulü mutlaka yazılmalıdır.
Fiziki Güvenlik ve Sorumluluk
Laboratuvar ve atölye ortamında yaşanan kazalarda sorumluluk; gözetim yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğine göre değerlendirilir. Katılımcı sayısı başına görevlendirilen sorumlu sayısı, güvenlik brifinginin verilip verilmediği ve ekipmanın uygunluğu, olay sonrası incelemede öne çıkan başlıklardır. Bu unsurların etkinlik öncesinde tutanakla belgelenmesi önemlidir.
Etkinlik Öncesi Kısa Kontrol
- Onam ve rıza belgeleri eksiksiz toplandı mı?
- Protokol imza yetkisi belgelendi mi?
- Güvenlik brifingi tutanağı hazır mı?
- Görüntü paylaşımında rıza vermeyen katılımcılar ayrıştırıldı mı?
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Çocukların katıldığı faaliyetlerde sorumluluk daha ağır işlediğinden, belge şablonlarınızı bir hukukçuya inceletmeniz tavsiye edilir.