Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde enflasyon düzeltmesi uygulamasının usul ve esaslarını belirleyen Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 85), mali tabloların paranın satın alma gücündeki değişime göre yeniden ifade edilmesini düzenler. Bu düzenleme muhasebe tekniğine ilişkin görünse de, mali sorumluluk ve denetim boyutuyla doğrudan hukuki sonuçlar doğurur.
Düzeltme İşleminin Mali Tablolara Etkisi
Enflasyon düzeltmesi, parasal olmayan kalemlerin (maddi duran varlıklar, stoklar, özkaynak kalemleri gibi) düzeltme katsayısıyla yeniden değerlenmesi esasına dayanır. Parasal kalemler düzeltmeye tabi tutulmaz. Bu ayrımın hatalı yapılması, tablolarda gerçeğe aykırı bir görünüm oluşturur ve idarenin faaliyet raporlarındaki verilerin güvenilirliğini tartışmalı hâle getirir. Uygulamada en sık hata, kalem sınıflandırmasının kurum kayıt düzenine göre değil, alışkanlıkla yapılmasıdır.
Kimler Sorumlu Tutulabilir
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde muhasebe kayıtlarının doğruluğundan muhasebe yetkilisi, harcama sürecinden ise harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi kendi görev alanlarıyla sınırlı biçimde sorumludur. Enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan bir hata, kamu zararına yol açmadıkça tazmin sorumluluğu doğurmaz; ancak Sayıştay denetiminde sorgu konusu yapılabilir. Bu nedenle düzeltme kararlarının hangi veriye dayandığı, işlem bazında kayıt altına alınmalıdır.
Sayıştay Sorgusuna Cevap Verirken
- Sorgunun hangi hesap ve hangi mali yılla ilgili olduğunu netleştirin.
- Düzeltmede kullanılan katsayı ve kaynak veriyi belgeye bağlayarak sunun.
- İşlemi yapan personelin görev ve yetki sınırını gösteren belgeleri ekleyin.
- Kamu zararı iddiası varsa, zararın unsurlarının oluşup oluşmadığını ayrı başlıkta tartışın.
İlama Karşı Başvuru İmkânları
Sayıştay dairesince verilen tazmin hükmüne karşı, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nda öngörülen temyiz yolu bulunur; ayrıca hükmün dayanağındaki maddi hata, hukuki nitelendirme yanlışlığı gibi hâller için karar düzeltme ve yargılamanın iadesi benzeri kanun yolları mevzuatta ayrıca düzenlenmiştir. Bu başvuruların süreye tabi olduğu ve sürenin ilamın tebliğiyle işlemeye başladığı gözden kaçırılmamalıdır.
Kurum İçi Hazırlık
- Düzeltme öncesi ve sonrası tabloları ayrı ayrı arşivleyin; karşılaştırma imkânı sorgunun cevabıdır.
- Kullanılan endeks ve katsayıların kaynağını her dönem için not düşün.
- Görev devirlerinde açık kalan işlemleri devir tutanağına yazın.
Bu değerlendirme kamu mali yönetimi bakımından genel bir çerçevedir. Sorgu veya ilam söz konusu ise, dosyadaki hesap kayıtları ve denetim bulgularının bir arada incelenmesi gerekir; savunma süresi sınırlı olduğundan tebligatın ardından mali hukuk desteği almanız önerilir.