Adana’da tesis edilecek “Gümürdülü DM-Tümlü Enerji Nakil Hattı” için taşınmazların TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına dair 4246 sayılı Karar’da, malik açısından belirleyici olan aşama çoğu zaman kararın yayımı değil, el koyma dosyasının açıldığı andır. Bu aşamada atılan ya da atılmayan adımlar, sonraki bedel tartışmasının seyrini baştan şekillendirir.
El koyma dosyası nasıl açılır?
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca idare, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurarak kıymet takdiri yaptırır ve belirlenen tutarı bankaya yatırdıktan sonra el koyma yetkisi elde eder. Bu ilk takdir, nihai kamulaştırma bedeli değildir; hızlı yapılan bir ön değerlendirmedir. Malikin bunu nihai rakam sanması, en sık rastlanan yanılgıdır.
Keşfe katılmak neden önemli?
Kıymet takdiri arazide yapılan keşfe dayanır. Malikin ya da vekilinin keşifte hazır bulunması; ağaç sayımının, sulama tesisinin, seranın, kuyunun ve fiilî kullanımın tutanağa geçmesini sağlar. Tutanağa girmeyen bir unsuru sonradan ispat etmek, arazi üzerinde çalışma başladıktan sonra çok daha zordur.
Bankaya yatan bedeli çekmek
Yatırılan tutarın tahsili çoğu malik için acil bir ihtiyaçtır. Burada dikkat edilmesi gereken, ödemeye ilişkin dilekçe ve beyanların içeriğidir. Fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu ve tahsilin ihtirazi kayıtla yapıldığı açıkça yazılmalı; “bedeli kabul ediyorum, itirazım yoktur” anlamına gelebilecek genel ifadelerden kaçınılmalıdır.
El koyma sonrası oluşan zararlar
- Hasat öncesi girilmesi nedeniyle uğranan ürün kaybı
- Kamulaştırma sınırı dışında kalan alanda oluşan tahribat
- Sulama hattı, yol veya çitte meydana gelen hasar
- Kalan parselin bölünmesi nedeniyle ortaya çıkan değer kaybı
Bu kalemler kamulaştırma bedelinden ayrı olarak gündeme gelebilir; tarihli fotoğraf, tanık ve mümkünse tespit talebiyle belgelenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. El koyma aşamasındaki adımlar geri dönüşü zor sonuçlar doğurabildiğinden, mahkemeden ilk tebligat ulaştığında hukuki destek alınması önemlidir.