Bazı enerji nakil hatları tek bir ilin sınırları içinde kalmaz. Konya ve Karaman illeri sınırları içinde tesis edilecek Hasanoba DM – Boyalıtepe Kök enerji nakil hattı için alınan 4818 sayılı karar da böyle bir projeye ilişkindir. Birden fazla il ve ilçeye yayılan güzergâhlarda, taşınmaz sahiplerinin en çok zorlandığı konu hangi mahkemeye, hangi dosyayla ve hangi tarihte başvurulacağının takibidir.
Yetki kuralı taşınmaza göre belirlenir
Kamulaştırma bedeline ilişkin davalarda yetki, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesine aittir. Bu nedenle aynı hat için Konya ve Karaman’da ayrı ayrı dosyalar açılabilir. Malikin ikametgâhının nerede olduğu yetkiyi değiştirmez. İdari yargıda açılacak iptal davalarında ise dava konusu işlemin niteliğine göre farklı bir mahkeme yetkili olabilir; bu iki hattın karıştırılmaması gerekir.
Aynı malik, farklı dosyalar
Güzergâh üzerinde birden fazla parseli bulunan malikler için her parsel ayrı bir dosya anlamına gelebilir. Bu durumda:
- Her dosyanın esas numarası, mahkemesi ve duruşma günü ayrı ayrı kayda geçirilmelidir.
- Bir dosyada verilen bilirkişi raporu, diğer parseller için otomatik olarak geçerli sayılmaz.
- Vekâletnamenin tüm dosyaları kapsayacak şekilde düzenlenmiş olması gerekir.
- Bir dosyadaki itiraz süresinin kaçırılması, yalnızca o parsele ilişkin hakları etkiler; bu nedenle takip dağınıklığı doğrudan hak kaybına dönüşür.
Çok dosyalı süreçlerde ortak strateji
- Tüm parseller için tek bir bilgi tablosu oluşturun: ada, parsel, il, ilçe, mahkeme, dosya numarası.
- Parsellerin niteliği benzerse, bir dosyada kabul gören değerleme yaklaşımını diğerlerinde de gündeme getirin.
- Keşif günlerini çakışmayacak biçimde takip edin; aynı güne denk gelen keşiflerde temsil sorununu önceden çözün.
- İl sınırının hangi parselden geçtiğini kadastro kayıtlarından netleştirin; sınır uyuşmazlığı yetkiyi tartışmalı hâle getirebilir.
Süre yönetimi neden belirleyicidir?
Kamulaştırma süreçlerinde tebligatla başlayan süreler kısa ve çoğu zaman kesindir. Birden fazla ilde yürüyen dosyalarda tebligatlar farklı tarihlerde ulaşacağından, her dosya için ayrı bir başlangıç tarihi doğar. Tek takvim üzerinde tutulmayan süreler, uygulamada en sık rastlanan hak kaybı sebebidir.
Bu rehber usul akışını özetlemektedir. Birden çok il ve mahkemeyi ilgilendiren dosyalarda takibin tek elden yürütülmesi, hem süre hem de tutarlılık bakımından koruyucu bir tercih olacaktır.