Enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasına ilişkin 5497 sayılı Karar gibi düzenlemelerde, maliklerin karşılaştığı en sessiz ama en yıkıcı sorun tebligattır. Bedelin düşük olduğunu ileri sürebilecek durumdaki bir malik, tebligatın kendisine ulaşmaması nedeniyle duruşmalardan haberdar olmayabilir ve süreç, hiçbir itiraz ileri sürülmeden sonuçlanabilir.
Tebligat neden bu kadar belirleyici
Kamulaştırma sürecindeki tüm süreler, kural olarak tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar. Usulüne uygun yapılmış bir tebligat, malik fiilen haberdar olmasa bile hukuken bilme sonucunu doğurur. Bu nedenle savunmanın ilk kontrolü esasa değil, tebligatın geçerliliğine yönelmelidir.
Uygulamada sık görülen tebligat sorunları
- Tapuda kayıtlı adresin yıllar önce terk edilmiş olması ve güncellenmemesi.
- Miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda kayıtların hâlâ murisin adına görünmesi.
- Köy ve kırsal yerleşimlerde ilan yoluyla yapılan bildirimlerin fark edilmemesi.
- Aynı isimde kişilerin bulunduğu yerleşimlerde evrakın başka kişiye teslim edilmesi.
- Yurt dışında yaşayan maliklere yapılan bildirimlerde gecikme yaşanması.
Tebligatı geç öğrenen malik ne yapabilir
Süreç ilerlemiş olsa dahi tüm yollar kapanmış sayılmaz. Öncelikle dosya incelenerek tebligatın hangi adrese, hangi usulle ve kime yapıldığı tespit edilmelidir. Tebligatın usulsüz olduğu ortaya konulabilirse, sürelerin gerçek öğrenme tarihinden işlemeye başladığı ileri sürülebilir. Bu iddianın somut belgeyle desteklenmesi gerekir; yerleşim yeri kayıtları, ikametgâh belgeleri ve kurum yazışmaları bu noktada işlevseldir.
Hak kaybını önleyen dört alışkanlık
- Tapu kayıtlarındaki adres ve iletişim bilgilerinizi güncel tutun; taşınmadıysanız bile periyodik kontrol edin.
- Miras kalan taşınmazlarda intikal işlemlerini geciktirmeyin; kayıt dışı kalan paydaş, herkesin hakkını riske atar.
- Bölgenizde altyapı projesi duyurulduğunda ada ve parsel numaranızı listelerle karşılaştırın.
- Eline evrak ulaşan paydaşın diğer paydaşları yazılı olarak bilgilendirmesini sağlayın.
Bedel aşamasında kaybedilen zaman geri gelmez
Tebligatı geç öğrenen malikin karşılaştığı ikinci sorun, keşif ve bilirkişi incelemesinin kendisi olmadan yapılmış olmasıdır. Taşınmazın gerçek kullanımını, üzerindeki ağaçları ya da tesisleri sahada gösteremeyen malik, sonradan yalnızca kâğıt üzerinden itiraz etmek durumunda kalır. Bu da rapordaki eksikliklerin giderilmesini zorlaştırır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tebligatın usulüne uygunluğu her dosyada ayrı incelenmesi gereken teknik bir konu olduğundan, süreçten geç haberdar olan maliklerin dosyayı vakit kaybetmeden incelettirmesi önem taşır.