Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen 154 kV G4-Viranşehir 2 GES TM ile Dikmen TM arasındaki enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazlar acele kamulaştırma kapsamına alınmıştır. Enerji iletim hattı kamulaştırmaları, klasik arsa kamulaştırmasından teknik olarak farklı işler ve malikin hakları da bu farka göre şekillenir.
Mülkiyet mi, irtifak mı
İletim hattı projelerinde çoğu zaman taşınmazın tamamı idareye geçmez. Direk yerleri için sınırlı bir alanda mülkiyet kamulaştırması yapılırken, iletkenlerin geçtiği koridor için taşınmaz üzerinde daimi irtifak hakkı kurulur. Tapuya irtifak şerhi işlendiğinde malik taşınmazın maliki olmaya devam eder, ancak koridorda yapılaşma ve belirli kullanımlar kısıtlanır. Bedel de bu kısıtlamanın ağırlığına göre hesaplanır.
Direk yeri ve salınım koridorunun etkisi
Bedel tespitinde yalnızca doğrudan işgal edilen alan değil, hattın taşınmazın kalan kısmında yarattığı etki de gündeme gelir. Malik bakımından şu noktaların dosyaya taşınması önemlidir:
- Direklerin parseli ortadan bölüp bölmediği ve tarımsal işletmeyi zorlaştırıp zorlaştırmadığı
- Koridor nedeniyle imar hakkının fiilen kullanılamaz hale gelip gelmediği
- Sulama, ilaçlama ve hasat makinelerinin çalışma düzenine etkisi
- Parselin kalan bölümündeki değer azalması
Bedel tespiti davasında izlenecek yol
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca bedel tespiti ve tescil talebi asliye hukuk mahkemesinde incelenir; acele el koyma aşamasında ise 27. madde çerçevesinde belirlenen bedel önce bloke edilir. Mahkeme keşif yapar ve bilirkişi raporu alır. Rapor eline geçen malikin, itirazını süresinde ve somut verilerle sunması gerekir. Sadece bedelin düşük olduğunu belirtmek yeterli değildir; hangi kalemin hangi ölçüte göre yanlış hesaplandığı gösterilmelidir.
Keşif ve duruşma takibi
- Tebligatı aldığınız tarihi ve keşif gününü ayrı ayrı kaydedin.
- Keşifte parselin kullanım biçimini gösteren fotoğraf ve ürün kayıtlarını hazır bulundurun.
- Tapu kaydı, kadastro paftası ve varsa imar durum belgesini önceden temin edin.
- Hisseli taşınmazlarda diğer paydaşların da bilgilendirildiğinden emin olun.
Kararın hukuka uygunluğunu tartışmak
Acele kamulaştırma kararının kendisine karşı iptal davası, idari yargıda ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki süreler içinde açılır. Bu dava bedel davasının yerine geçmez; ikisi birlikte takip edilmelidir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Her parselin konumu ve hattın geçiş biçimi farklı sonuç doğurabileceğinden, dosyanızı tebligat elinize geçer geçmez incelettirmenizde yarar vardır.