154 kV G4-Viranşehir 4 GES TM ile Kırlık TM arasındaki enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazlar, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırma kapsamına alınmıştır. Bu dosyalarda malikin sonucu en çok etkileyebildiği aşama, bedel tespiti davasındaki bilirkişi raporu aşamasıdır.
Bedel nasıl belirlenir
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu çerçevesinde mahkeme, taşınmaz başında keşif yaparak bilirkişi raporu alır. Arazi niteliğindeki taşınmazlarda değerlendirme genellikle taşınmazın getirdiği net gelir üzerinden; arsa niteliğindekilerde ise emsal satışların karşılaştırılması yoluyla yapılır. Taşınmazın hangi nitelikte kabul edildiği, bedeli baştan sona etkiler; bu nedenle nitelik tespiti raporun en çok itiraz edilen bölümüdür.
Rapora itiraz ederken somut olmak
İtiraz dilekçesinin etkili olması için genel ifadelerden kaçınmak gerekir. Etkili bir itirazda şunlar bulunur:
- Emsal olarak alınan satışların, taşınmazla konum ve nitelik bakımından karşılaştırılabilir olup olmadığı
- Ürün deseni, verim ve fiyat verilerinin hangi kaynağa dayandığı
- İrtifak nedeniyle kalan kısımda oluşan değer azalmasının hesaba katılıp katılmadığı
- Direk yeri, koridor genişliği ve etkilenen alanın ölçümünde hata bulunup bulunmadığı
- Üzerindeki ağaç, yapı ve sulama tesisinin ayrı kalem olarak değerlendirilip değerlendirilmediği
Süresinde itiraz edilmemesinin sonucu
Rapor tebliğ edildikten sonra itiraz için tanınan süre kısadır. Bu süre kaçırıldığında, sonraki aşamada aynı eksikliği gündeme getirmek çok daha güçtür. Rapor eline geçen malikin, teknik değerlendirmeyi bekletmeden yapması ve gerekiyorsa ek bilirkişi incelemesi talebini gerekçelendirmesi beklenir.
Kamulaştırmasız el atma ihtimali
Uygulamada zaman zaman, kamulaştırma işlemi tamamlanmadan hat çalışmalarına fiilen başlandığı görülür. Böyle bir durumda malikin elinde ayrı bir hukuki imkân doğar; fiili el atma iddiaları adli yargıda ileri sürülür. Bu iddianın temeli, çalışmaların başladığı tarihi ve kapsamını gösteren fotoğraf, tutanak ve tanık beyanlarıdır. Kayıtların zamanında toplanması sonradan yapılabilecek her şeyden daha değerlidir.
Takvimi tek yerde tutmak
- Dava dilekçesinin tebliğ tarihi
- Keşif günü ve keşifte sunulan belgeler
- Bilirkişi raporunun tebliğ tarihi ve itiraz süresinin son günü
- İdari yargıda iptal davası için 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca hesaplanan süre
Bu değerlendirme genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; raporun içeriği ve taşınmazın nitelikleri dosyadan dosyaya değiştiğinden, itiraz öncesinde teknik ve hukuki inceleme yaptırılması önerilir.