8108 sayılı Karar ile Kayseri ilinde kurulacak Yahyalı RES yardımcı kaynak GES üretim tesisi için gerekli görülen taşınmazların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Enerji yatırımlarında acele kamulaştırma sık kullanılan bir yoldur; ancak taşınmaz sahibi bakımından süreç, olağan kamulaştırmadan farklı ve daha hızlı işler.
Acele Kamulaştırmayı Farklı Kılan Nokta
Olağan usulde bedel önce belirlenir, sonra el konur. Acele usulde ise idare, bedel kesinleşmeden taşınmazı kullanmaya başlayabilir; mahkemece belirlenen kıymet takdiri ve tespit edilen bedelin bloke edilmesiyle el atma gerçekleşir. Bu nedenle malikin ilk tepki süresi çok kısadır. Kıymet takdiri için yapılan keşifte hazır bulunmamak, sonraki aşamada telafisi güç sonuçlar doğurur.
İki Ayrı Hukuki Hat
- Kararın hukuka uygunluğu: Aceleliğin gerçekten bulunup bulunmadığı, kamu yararının somut olarak gösterilip gösterilmediği ve kararın kapsadığı taşınmazların belirliliği idari yargı denetimine konu olur.
- Bedel: Taşınmazın gerçek karşılığının tespiti ise bedel tespiti ve tescil sürecinde, keşif ve bilirkişi incelemesi üzerinden yürür.
Bu iki hattın karıştırılması en sık görülen hatadır; bedele ilişkin itirazın idari başvuruya, acelelik itirazının bedel dosyasına yazılması sonuç doğurmaz.
GES ve RES Projelerinde Değer Tartışmasının Özellikleri
Üretim tesisi için ihtiyaç duyulan araziler genellikle tarımsal nitelikli ve büyük yüzölçümlüdür. Bu tür dosyalarda tartışma; arazinin sulu mu susuz tarım arazisi olduğu, üzerinde dikili ürün bulunup bulunmadığı, kapama bahçe niteliği ve emsal satışların gerçekten karşılaştırılabilir olup olmadığı üzerinde yoğunlaşır. Ayrıca tesis alanı dışında kalan kısmın erişiminin kesilmesi ayrı bir zarar kalemi olarak değerlendirilmelidir.
Malik İçin Öncelik Sırası
- Tebligatın hangi adrese ve hangi tarihte yapıldığını kontrol edin.
- Karar ekindeki liste ile kendi parsel numaranızı ve yüzölçümünü karşılaştırın.
- Keşif gününü öğrenip mutlaka hazır bulunun, kendi teknik beyanınızı dosyaya sunun.
- Arazinin fiilî durumunu, ürün ve tesisatını tarihli fotoğraflarla belgeleyin.
- Emsal satış örneklerini kendiniz de araştırıp dosyaya ekleyin.
Tebligat Gecikmesi Riski
Eski adrese yapılan tebligat veya köyde muhtar aracılığıyla yapılan bildirimler, malikin süreci geç öğrenmesine yol açar. Böyle bir durumda tebligatın usulüne uygun olup olmadığının ayrıca incelenmesi gerekir; usulsüz tebligat iddiası çoğu zaman kaybedilmiş görünen bir hakkın yeniden tartışılmasını sağlar.
Bu yazı genel bilgi verir. Acele kamulaştırma dosyaları hızlı işlediğinden, kararın kapsamına giren bir taşınmaz için gecikmeksizin hukuki destek alınması ve belgelerin dosyaya zamanında sunulması önemlidir.