9264 sayılı karar, Büyükkışla RES elektrik üretim tesisinin yapımı amacıyla Ankara ilindeki bazı taşınmazların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkindir. Rüzgâr enerjisi santrali yatırımlarında kamulaştırmayı yürüten kurum ile tesisi işletecek şirketin farklı olması, süreci diğer kamulaştırmalardan ayıran temel noktadır.
Kamulaştırmayı Kim Yapıyor, Taşınmaz Kime Kalıyor?
Üretim lisansı sahibi özel şirketler doğrudan kamulaştırma yetkisine sahip değildir. Bu nedenle kamulaştırma işlemleri düzenleyici kurum eliyle yürütülür; bedeli ise yatırımcı şirket karşılar. Malik açısından muhatap, sahada gördüğü müteahhit veya şirket görevlisi değil, işlemi yapan idaredir. Yazışmaların ve itirazların doğru muhataba yöneltilmemesi, uygulamada en sık karşılaşılan usul hatasıdır.
Kamu Yararı Denetimi Nerede Yapılır?
Yatırımın özel bir şirkete ait olması, kamu yararının bulunmadığı anlamına gelmez; elektrik üretimi kamu hizmeti niteliğindedir. Ancak denetimin odağı şu sorulara kayar: türbin ve yol güzergâhı için seçilen alan zorunlu mu, kamulaştırılan yüzölçümü projenin ihtiyacını aşıyor mu, aynı sonuç daha az müdahaleyle sağlanabilir miydi? Bu iddialar idari yargıda ileri sürülür.
Şirketle Yapılan Görüşmelerde Dikkat
- Sözlü verilen fiyat taahhütlerinin tek başına bağlayıcılığı tartışmalıdır; yazılı hâle getirilmesi gerekir.
- Kira, geçiş hakkı veya intifa gibi başlıklar altında sunulan sözleşmeler kamulaştırma bedelinden farklı hukuki sonuçlar doğurur.
- İmzalanan uzlaşma tutanağı, sonradan bedel artırımı talebini büyük ölçüde kapatabilir.
- Vekâletname verirken kapsamın taşınmazın satışını da içerip içermediği mutlaka kontrol edilmelidir.
Sık Yapılan Hatalar
- Sahadaki çalışmayı görüp resmî tebligatı beklemek ve süreleri kaçırmak.
- Türbin alanı ile ulaşım yolu ve kablo güzergâhını tek kalem sanmak; oysa her biri ayrı ölçüm ve ayrı bedel doğurabilir.
- Hisseli taşınmazlarda diğer paydaşlarla iletişim kurmadan hareket etmek.
- Taşınmaz üzerindeki kaya, taş ocağı veya su kaynağı gibi unsurları rapora geçirtmemek.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir; rüzgâr santrali projelerinde her parselin projeye göre konumu farklı sonuç doğurabileceğinden, karar vermeden önce dosyanızı hukuki yönden değerlendirtmenizde yarar vardır.