9266 sayılı acele kamulaştırma kararı, 154 kV Çamlıyayla Havza-Mersin 380 enerji iletim hattı projesi kapsamındaki taşınmazlarla ilgilidir. Kamulaştırma dosyalarında hakkın kaybedilmesinin en yaygın nedeni bedelin düşüklüğü değil, sürecin malike geç ulaşmasıdır. Bu rehber tebligat zincirini ve gecikme hâlinde yapılabilecekleri konu alır.
Tebligat Neden Bu Kadar Belirleyici?
Kamulaştırma sürecindeki hemen her hak, bir tebligatla başlayan süreye bağlıdır: uzlaşma görüşmesine davet, bedel tespiti ve tescil davasının duruşma günü, bilirkişi raporuna itiraz süresi ve kanun yoluna başvuru süresi. Süre geçtikten sonra en haklı itiraz bile esastan incelenmeden reddedilebilir. Bu nedenle tebligatın hangi adrese, kime ve hangi tarihte yapıldığı dosyanın ilk kontrol edilmesi gereken bilgisidir.
Köyde ve Kırsalda Sık Görülen Sorunlar
- Taşınmaz köyde, malik ise şehirde oturuyor; tebligat muhtarlığa bırakılıyor ve malike ulaşmıyor.
- Miras yoluyla intikal etmemiş taşınmazlarda tebligat vefat eden kayıt malikine çıkarılıyor.
- Adres kayıt sistemindeki eski adres güncellenmediği için evrak iade dönüyor.
- Hisseli parsellerde bir paydaşa yapılan tebligatın diğerlerini de bağladığı sanılıyor.
İlanen Tebligat ve Gıyapta İlerleyen Dosyalar
Adresi tespit edilemeyen maliklere ilan yoluyla tebligat yapılabilir. Bu durumda dosya, malikin haberi olmadan ilerleyebilir; tescil kararı verildikten sonra taşınmazın idare adına tapuya kaydedildiği öğrenilebilir. İlan usulünün şartlarına uyulmaması, kararın kaldırılmasını talep etmek için dayanak oluşturabilir.
Geç Öğrenen Malik Ne Yapabilir?
- Öğrenme tarihini belgeleyin; tapu kaydını sorguladığınız tarihe ait çıktıyı saklayın.
- Dosya numarasını tespit edip mahkemeden dosya örneği talep edin.
- Usulüne uygun olmayan tebligat varsa bunu açıkça ileri sürerek eski hâle getirme ve kanun yolu imkânlarını değerlendirin.
- Bedelin depo edilip edilmediğini ve akıbetini araştırın.
Önleyici Tedbirler
Taşınmazı bulunan herkes için en basit koruma yöntemi, adres kayıt sistemindeki bilgilerin güncel tutulması ve tapu kaydına ilişkin bilgilendirme hizmetlerinin takip edilmesidir. Mirasçılar arasında bir kişinin dosya takibiyle görevlendirilmesi de dağınıklığı önler.
Bu açıklamalar genel bilgi amaçlıdır; tebligatın geçerliliği her dosyada evrakın içeriğine göre ayrı değerlendirildiğinden, gecikme fark ettiğinizde vakit kaybetmeden hukuki görüş almanız önerilir.