9631 sayılı Karar, bir rüzgâr enerji santrali ile bir jeotermal santral trafo merkezlerini birbirine bağlayan enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların TEİAŞ tarafından acele kamulaştırılmasını konu alır. Yenilenebilir enerji yatırımlarının yoğunlaştığı bölgelerde bu tür hatların geçtiği araziler çoğunlukla paylı mülkiyete konu olduğundan, süreç yönetimi klasik dosyalardan farklı bir dikkat gerektirir.
Bağlantı Hattı Kamulaştırmalarının Özelliği
Santral yatırımlarında üretim tesisi kadar, üretilen enerjinin şebekeye aktarılmasını sağlayan hat da projenin ayrılmaz parçasıdır. Bu nedenle hat güzergâhındaki kamulaştırmalar genellikle proje takvimine bağlı olarak hızlı yürütülür. Malik açısından bunun anlamı, tebligattan sonraki ilk haftaların belirleyici olmasıdır.
Paylı Mülkiyette Tebligat ve Temsil
Miras yoluyla intikal etmiş, çok sayıda paydaşı bulunan taşınmazlarda sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:
- Bazı paydaşlara adres yetersizliği nedeniyle tebligat yapılamaması,
- Yurt dışında bulunan paydaşların süreci geç öğrenmesi,
- Vefat etmiş paydaşın mirasçılarının tespit edilememesi,
- Paydaşlardan birinin uzlaşması hâlinde diğerlerinin durumunun ne olacağı.
Paydaşlar birbirinden bağımsız hareket edebilir; birinin bedeli kabul etmesi diğerinin itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak dosyanın tek elden takibi, keşif ve bilirkişi aşamasında güç birliği sağlar.
Bedelin Yatırılması ve Çekilmesi
Mahkemece belirlenen bedel, malik adına açılan hesaba yatırılır. Bedelin çekilmesinin dava hakkına etkisi, çekme sırasında konulan kayıtlara ve dosyanın aşamasına göre değişebilir. Bu nedenle bedel çekilmeden önce, itiraz veya temyiz iradesinin dosyaya nasıl yansıtılacağı planlanmalıdır.
İki Ayrı Dava: Bedel ve İptal
Bedelin düşük olduğu iddiası ile kamulaştırma kararının hukuka aykırı olduğu iddiası farklı yollarla ileri sürülür. Bedel uyuşmazlığı adli yargıda görülen bedel tespiti ve tescil davası içinde tartışılırken, kararın iptali idari yargının konusudur. Bu iki yolu birbirine karıştırmak, süre kaybına ve görev yönünden ret kararına yol açar.
Süreç Takvimi Nasıl Kurulur?
- Tebligat tarihini ve dosya numarasını yazılı bir takvime işleyin.
- Tüm paydaşlara ulaşarak ortak temsil kararını netleştirin.
- Keşif öncesi taşınmazın mevcut durumunu tarihli fotoğraflarla kayıt altına alın.
- Bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren itiraz süresini takip edin.
Bu yazı yalnızca genel çerçeveyi aktarmaktadır. Paydaş sayısı, arazinin vasfı ve hattın geçiş biçimi her dosyada farklı sonuç doğurduğundan, kamulaştırma tebligatı alan maliklerin bir hukukçudan dosyaya özgü değerlendirme almasında yarar vardır.