Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında zaman, mağdurun en büyük düşmanıdır. İçerik yayıldıkça kaynağı bulmak zorlaşır, platform kayıtları saklama süresi dolduğunda ise en kritik veri geri getirilemez. TCK'nın 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde ilerleyen bu rehber, deepfake vakalarında delil zincirinin nasıl kurulacağını ve başvuruların hangi sırayla yapılacağını anlatıyor.
İlk 24 Saat: Delili Sabitleyin
İçeriğin kaldırılmasını talep etmeden önce, içeriğin kendisi ve yayıldığı bağlam kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap kimliği ve etkileşim verileriyle birlikte saklanması gerekir. Mümkün olduğunda içeriğin tespiti noter aracılığıyla veya mahkeme kanalıyla yaptırılmalıdır. İçerik kaldırıldıktan sonra yapılan başvurularda çoğu zaman elde kanıt kalmaz.
Paralel Yürütülmesi Gereken Üç Kanal
- Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması: 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğine başvurularak hızlı sonuç alınabilir.
- Ceza soruşturması: Fiilin niteliğine göre kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi, hakaret, şantaj veya bilişim sistemlerine yönelik suçlar gündeme gelebilir; TCK 243-245 kapsamındaki fiiller ayrıca değerlendirilir.
- Veri koruma başvurusu: Görüntü ve ses kişisel veri niteliğinde olduğundan, KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurul'a şikâyet yolu açıktır.
Delil Zincirini Kıran Tipik Hatalar
- İçeriği kendi cihazına indirip üzerinde düzenleme yapmak, dosyanın bütünlüğünü tartışmalı hâle getirir.
- Yalnızca platformun şikâyet formunu kullanıp resmî başvuruyu geciktirmek, trafik kayıtlarının saklama süresinin dolmasına yol açar.
- Sahte hesabın profil bilgilerini kaydetmeden ihbarda bulunmak, failin tespitini imkânsızlaştırır.
- Aynı içeriğin birden fazla platformdaki kopyalarını listelememek, kaldırma kararının kapsamını daraltır.
Teknik İnceleme Talebini Nasıl Kurmalı?
Deepfake iddiasında asıl tartışma, kaydın gerçek olup olmadığı üzerindedir. Bu nedenle soruşturma aşamasında yalnızca içeriğin kaldırılması değil, dosyanın ham hâli üzerinde teknik inceleme yapılması da açıkça talep edilmelidir. Talep dilekçesinde hangi verinin hangi kaynaktan istendiği tek tek yazıldığında, eksik inceleme gerekçesiyle karşılaşma ihtimali azalır.
Süre Baskısı Nereden Geliyor?
Burada süre riski yalnızca başvuru süreleriyle sınırlı değildir. Platformların ve erişim sağlayıcıların kayıt tutma süreleri sınırlıdır; bu süre dolduğunda içerik sahibine ulaşmayı sağlayacak bağlantı verisi silinir. Dolayısıyla en hızlı hareket edilmesi gereken adım, kayıtların muhafazasına yönelik istemdir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Vakanın yayılma hızı ve platformun tabi olduğu kurallar izlenecek yolu değiştirebileceğinden, içerikle karşılaştığınız gün profesyonel destek almanız önemlidir.