Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde zarar, içerik yayıldıkça büyür. Bu nedenle deepfake dosyalarında öncelik, kusurun kimde olduğunu tartışmadan önce yayılmayı durdurmak ve delili kaybolmadan sabitlemektir. Bu rehber, deepfake içeriklerde içerik kaldırma başvurusunun sırasını ve yanlış merciye başvuru riskini konu alıyor.
Önce Delil, Sonra Talep
İçerik kaldırıldığında delil de kaybolur. Bu yüzden başvurudan önce bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgisi, görüntüleme sayısı ve varsa yorumlar zaman damgalı biçimde kayıt altına alınmalıdır. Dosyanın kendisi indirilerek özet değeri hesaplanmalı, mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; kaynak bağlantı ve dosya bütünlüğü birlikte belgelendiğinde ispat gücü artar.
İki Ayrı Hat: Erişimin Engellenmesi ve Ceza Soruşturması
Kişilik hakkı ihlali doğuran yayınlarda erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde ayrı bir usule tabidir ve bu talep sulh ceza hâkimliğinin görev alanına girer. Buna karşılık aynı fiil, içeriğine göre hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal ya da müstehcenlik gibi suçları oluşturabilir; bu yön Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak suç duyurusuyla işler. Uğranılan zararın tazmini ise hukuk mahkemesinde ayrıca istenir. Üç hat birbirini beklemez, birbirinin yerine de geçmez.
En Sık Yapılan Merci Hataları
- Sadece platformun kendi şikâyet formunu doldurup hukuki başvuru yapmamak
- Erişim engelleme talebini hukuk mahkemesine yöneltmek
- Kişisel veri boyutu bulunan içerikte veri sorumlusuna hiç başvurmadan doğrudan şikâyete geçmek
- Yurt dışı merkezli platformlarda yerleşik temsilci kanalını atlamak
Kişisel Veri Boyutunun Ayrıca İşletilmesi
Deepfake içerikte kullanılan yüz ve ses, kişisel veri niteliği taşır. Bu nedenle içeriği barındıran ya da işleyen kuruluşa yönelik silme ve yayılmayı önleme talebi, kişisel verilere ilişkin mevzuat çerçevesinde ayrıca ileri sürülebilir. Bu yolda veri sorumlusuna yapılan başvurunun sonucu beklenmeden bir üst aşamaya geçilmesi, başvurunun şeklen reddine yol açabilir. Ceza soruşturmasında ise içeriğin üretiminde kullanılan hesabın ve yükleme yapılan cihazın tespiti için trafik kayıtlarının erken talep edilmesi önem taşır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin türü, yayıldığı platform ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, yayılma sürerken vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.