Oltalama saldırısında para kaybeden kişinin karşılaştığı ilk kafa karışıklığı şudur: nereye başvuracak? Savcılığa yapılan şikâyet parayı geri getirmez, bankaya yazılan itiraz faili cezalandırmaz, sahte siteyi kapatmak da zararı karşılamaz. Bu üç yol paralel işler ve biri diğerinin yerine geçmez. Yanlış mercie yığılan bir başvuru, diğer yolların süresini sessizce tüketir.
Aynı Olay, Üç Farklı Muhatap
- Ceza yolu: Bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması fiilleri bakımından cumhuriyet başsavcılığına şikâyet.
- Hukuk yolu: Uğranılan maddi zararın tazmini için ödeme kuruluşuna, bankaya veya kusurlu üçüncü kişiye karşı açılacak dava.
- İdari yol: Kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi söz konusu ise KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet.
- Erişim engeli: Sahte sayfa ve klon site için 5651 sayılı Kanun çerçevesinde içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talebi.
Tazminat Talebinde Kim Davalı Olacak
Failin kimliği çoğu olayda hemen belirlenemez. Bu durumda tazminat talebi, ödeme hizmeti sağlayıcısının güvenlik yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ekseninde kurulur. İşlemin müşterinin talimatına dayanıp dayanmadığı, kimlik doğrulama adımlarının nasıl işletildiği ve olağandışı işlem uyarı mekanizmasının çalışıp çalışmadığı burada belirleyicidir. Talebin tüketici işlemi niteliği taşıyıp taşımadığı ise görevli merciyi doğrudan değiştirir; bu değerlendirme dilekçe yazılmadan önce yapılmalıdır.
Delil İlk Saatlerde Kaybolur
- Sahte sayfanın tam adresi, ekran görüntüsü ve varsa sertifika bilgisi kayıt altına alınır.
- Yönlendiren mesaj veya e-posta ham başlıklarıyla birlikte saklanır; ekran fotoğrafı tek başına zayıf kalır.
- Hesap hareketleri, işlem saatleri ve varsa doğrulama kodu bildirimleri saniye bazında listelenir.
- Bankaya yapılan ilk bildirimin saati ve kanalı belgelenir; bu an, kusur paylaşımı tartışmasının merkezindedir.
- Paranın aktarıldığı hesaplara ilişkin bilgi için soruşturma dosyasından talepte bulunulur.
Zaman Çizelgesi Kurmadan Adım Atmayın
Oltalama dosyalarında olayın kendisi dakikalar içinde gerçekleşir, sonuçları ise aylara yayılır. Bildirim anı, itiraz cevabının geldiği tarih, soruşturmanın açıldığı gün ve erişim engeli kararının uygulandığı an aynı çizelgede tutulduğunda, hangi başvurunun hangi sürede yapılması gerektiği görünür hale gelir. Ayrı ayrı yürüyen dosyalardan birinde elde edilen belge, diğerinin ispat gücünü doğrudan artırır.
Kaçınılması Gereken Yaygın Refleksler
Karşı tarafla yazışarak parayı geri almaya çalışmak çoğu zaman delil kaybına yol açar. Aynı şekilde, hesabın tümüyle kapatılması işlem geçmişine erişimi zorlaştırabilir. Sosyal medyada isim vererek yapılan paylaşımlar ise ispatlanamadığında ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir; iddia ile belge arasındaki mesafe her zaman korunmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her oltalama olayında ödeme akışı, kullanılan yöntem ve kusur dağılımı farklı olduğundan, başvuru sırasını dosyanızın somut verilerine göre planlamanız önerilir.