Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü veya ses kayıtlarında zarar, içerik yayında kaldığı her saat büyür. Bu nedenle deepfake dosyalarında tek bir başvuru yetmez; birbirinden farklı hız ve amaca sahip kanalların doğru sırayla işletilmesi gerekir. En sık yapılan hata, yalnızca savcılığa şikâyette bulunup içeriğin kaldırılması için ayrı bir yola başvurulmamasıdır.
Deepfake İçerikte Üç Ayrı Kanal
- Ceza kanalı: Fiilin suç oluşturup oluşturmadığının araştırılması için Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet.
- Erişim engelleme kanalı: İçeriğin yayından kaldırılması veya erişimin engellenmesi için 5651 sayılı Kanun çerçevesinde başvuru.
- Veri koruma kanalı: Görüntü ve ses kişisel veri niteliği taşıdığından KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet.
İçeriğin Kaldırılması: Sulh Ceza Hâkimliği
Kişilik hakkı ihlal edilen kişi, içerik sağlayıcısına veya yer sağlayıcısına doğrudan başvurabileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimliğinden de talepte bulunabilir. Bu başvuru bir ceza şikâyeti değildir; amacı yayının durdurulmasıdır ve hâkimlik kısa sürede karar verir. Karar üzerine uygulamayı yürüten kurum BTK'dir. Aynı içeriğin çoğaltılmış kopyaları için URL listesinin güncel tutulması gerekir.
Suç Duyurusu Nereye Verilir?
Şikâyet dilekçesi, mağdurun bulunduğu yer başsavcılığına verilebilir; dosya gerekirse yetkili yer savcılığına gönderilir. Fiil, somut olayın özelliğine göre TCK'daki özel hayatın gizliliğini ihlal, hakaret, müstehcenlik veya dolandırıcılık hükümleri kapsamında değerlendirilebilir; sahte içerikle kişinin bir suçla itham edilmesi hâlinde iftira gündeme gelir. Nitelendirmeyi savcılık yapar; ancak dilekçede fiilin nasıl gerçekleştiği teknik olarak anlatılmalıdır.
Delilin Kaybolmasını Önlemek
- İçeriğin bulunduğu tam adres, tarih ve saat bilgisiyle birlikte kaydedilir.
- Ekran görüntüsü yerine mümkünse video kaydı ve dosyanın kendisi indirilerek saklanır.
- Noter aracılığıyla tespit yaptırılması, sonradan silinen içerikler için güçlü bir dayanak oluşturur.
- Yayılmayı sağlayan hesapların ve paylaşım zincirinin listesi çıkarılır.
Kanalları Aynı Anda Yürütmek
Ceza soruşturmasının sonucu beklenirken içerik yayında kalırsa zarar katlanır; buna karşılık yalnızca erişim engelleme ile yetinildiğinde failin tespiti gecikir. Kanalların paralel yürütülmesi, aynı delil setinin farklı mercilere sunulmasını gerektirir. Maddi ve manevi tazminat talebi ise adli yargıda ayrı bir dava konusudur ve ceza dosyasındaki tespitlerden yararlanır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Deepfake dosyalarında teknik delilin ilk saatlerde korunması sonucu belirlediğinden, başvuru yapmadan önce bir hukukçudan destek almanız yararlı olacaktır.