İnternette kişilik haklarını ihlal eden bir paylaşımla karşılaşan kişinin ilk sorusu genellikle şudur: nereye başvuracağım? Uygulamada aynı olay için savcılığa suç duyurusu, kuruma şikâyet, platforma bildirim ve mahkemeye talep birbirine karıştırılır. Oysa TCK 243-245, 5651 ve KVKK çerçevesinde içerik kaldırma ile cezai soruşturma birbirinden ayrı yollardır; yanlış mercie yapılan başvuru sırasında içerik yayılmaya devam eder ve delil değeri düşer.
Dört Ayrı Kapı, Dört Ayrı Sonuç
- Kişilik hakkı ihlal edilen kişinin içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi, sulh ceza hâkimliğine yöneltilir ve ivedilikle karara bağlanması beklenir.
- Aynı fiil suç oluşturuyorsa, örneğin hakaret, tehdit, şantaj veya sisteme hukuka aykırı erişim söz konusuysa, ayrıca Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur.
- Doğrudan içerik veya yer sağlayıcıya yapılan uyarı yöntemi, bazı hallerde mahkemeye gitmeden sonuç almayı sağlar ve başvuru geçmişi sonraki aşamada delil olur.
- Kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi ayrıca gündeme geliyorsa, veri koruma mevzuatındaki başvuru ve şikâyet yolu bağımsız olarak işletilir.
Talebin Kapsamı: Bağlantı mı, Sayfa mı, Site mi?
Erişimin engellenmesi kararlarında ölçülülük belirleyicidir. Kural olarak ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım veya bölüm bakımından, teknik olarak mümkünse yalnızca ilgili adres hedeflenir. Sitenin tamamına yönelik talepler, ihlalin bütüne yayıldığı istisnai hallerde gündeme gelir. Dilekçede her bağlantı adresinin tam olarak yazılması, ekran görüntüsüyle eşleştirilmesi ve ihlalin hangi cümle veya görselden kaynaklandığının gösterilmesi, kararın uygulanabilirliğini doğrudan etkiler.
Özel Hayatın Gizliliği ve Gecikmesinde Sakınca Bulunan Haller
Özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiği acil durumlar için, önce idari makam tarafından uygulanan ve ardından hâkim onayına sunulan hızlandırılmış bir usul öngörülmüştür. Bu yolun kullanılabilmesi ihlalin niteliğine bağlıdır; her olumsuz paylaşım bu kapsama girmez. Yanlış kanaldan yapılan acil başvurunun reddedilmesi, normal usulde geçirilecek süreyi de uzatır.
Delili Kaybetmeden Toplamak
- İçeriğin tam adresi, tarihi ve görünür haliyle ekran görüntüsü alınır; sayfanın tamamı görünecek biçimde kaydedilir.
- Mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılır ya da delil tespiti talebinde bulunulur.
- Paylaşımın erişim sayısı, yorumlar ve paylaşan hesap bilgileri ayrıca kaydedilir.
- İçeriğin kaldırılmasından sonra da kayıtlar saklanır; tazminat davasında ihlalin varlığını ispat yükü başvurana aittir.
- Aynı içeriğin yeniden yayımlanması ihtimaline karşı takip listesi tutulur.
Tazminat Ayrı Bir Yolun Konusudur
Erişim engeli kararı, uğranılan zararı gidermez. Maddi ve manevi tazminat talebi, kişilik haklarına saldırı hükümlerine dayanılarak hukuk mahkemelerinde ayrıca ileri sürülür. Ceza soruşturmasının sonucu beklenmeden bu dava açılabilir; ancak ceza dosyasındaki tespitlerin hukuk davasına yansıması bakımından zamanlama stratejik olarak değerlendirilmelidir.
Her paylaşımın niteliği, platformun konumu ve ihlalin şiddeti başvuru yolunu değiştirir. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; içeriğe ilişkin adım atmadan önce elinizdeki kayıtları inceleyen bir hukukçudan görüş almanız faydalı olacaktır.