Sosyal medya ya da e-posta hesabının ele geçirilmesi, tek bir olay gibi görünse de aslında birbirinden bağımsız üç ayrı süreci aynı anda tetikler: fail hakkında ceza soruşturması, zararın giderilmesi için hukuk davası ve içeriğin yayılmasını durdurmak için erişim engelleme talebi. TCK 243-245, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu üç yolun dayanaklarıdır. Hepsinin tek dilekçeyle yürütülebileceği varsayımı, mağdurun en çok zaman kaybettiği noktadır.
Ceza Yolu: Şikâyet ve Yetkili Savcılık
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ve sistemdeki verilerin bozulması, TCK'nın 243 ila 245. maddeleri kapsamında değerlendirilir. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Erişimin nereden gerçekleştiği çoğu zaman bilinmediğinden, mağdurun bulunduğu yer savcılığına başvurmak pratik bir başlangıçtır; dosya gerekiyorsa yetkili savcılığa gönderilir. Şikâyet dilekçesine giriş bildirimleri, cihaz ve oturum kayıtları ile ele geçirme anına ilişkin ekran görüntüleri eklenmelidir.
İçeriğin Yayılmasını Durdurmak
Ele geçirilen hesap üzerinden kişilik haklarını ihlal eden paylaşımlar yapılmışsa, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi gündeme gelir. Bu talep ceza soruşturmasından bağımsızdır ve ayrı bir mercie yöneltilir. Talep dilekçesinde her bir bağlantı adresi tek tek gösterilmediğinde, karar verilse bile uygulanması eksik kalır.
Tazminat Talebi Nerede İleri Sürülür?
- Maddi ve manevi tazminat talebi genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde açılır
- Ceza dosyasının sonucu beklenmeden dava açılabilir, ancak dosyanın delil değeri yüksektir
- Zarar bir hizmet sağlayıcının güvenlik eksikliğinden doğuyorsa sorumluluk ayrıca değerlendirilir
- Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa KVKK yolu da paralel işletilebilir
Veri Sorumlusuna Başvuru Basamağı
Hesap üzerinden elde edilen kişisel verilerin işlenmesi söz konusuysa, KVKK kapsamında önce ilgili veri sorumlusuna başvurulması, ardından Kurula şikâyet yoluna gidilmesi öngörülmüştür. Bu sıralamanın atlanması, şikâyetin incelenmeden sonuçlanmasına yol açar. Başvurunun yazılı ve tarihli olması, sonraki aşamada süreyi ispat açısından belirleyicidir.
Delilin Kaybolmasını Önlemek
Dijital kayıtların saklama süreleri sınırlıdır. Bu nedenle hangi kaydın hangi kurumdan isteneceğinin belirlenmesi ve talebin karar verecek mercie yöneltilmesi ilk günlerde yapılmalıdır. Mağdurun kendi cihazındaki verileri değiştirmemesi, bildirim e-postalarını silmemesi ve tarih bilgisini koruyacak biçimde yedeklemesi de dosyanın omurgasını güçlendirir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Olayın gerçekleşme biçimi, platformun konumu ve zararın türü izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut olayda hukuki destek alınması yerinde olur.