Oltalama saldırısında kaybedilen paranın geri alınması tek bir başvuruyla sonuçlanmaz. Olay aynı anda ceza, idari ve özel hukuk boyutu taşır; bu boyutların her biri farklı mercie yöneltilir. Tüm talepleri tek dilekçeye sıkıştırmak, en yaygın merci hatalarından biridir ve zaman kaybettirir. Aşağıda bu yolların ayrımı ele alınıyor.
Ceza Boyutu: Şikâyetin Muhatabı ve Aciliyet
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ve sistem üzerinden haksız yarar sağlanmasına ilişkin fiiller TCK'nın 243 ile 245 arasındaki maddelerinde düzenlenmiştir. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; kolluk birimlerine yapılan bildirim de savcılığa iletilir. Burada kritik olan hız değil sadece; ilk saatlerde yapılacak talep, para transferinin izlenmesi ve alıcı hesaplara bloke konulması yönündedir. Şikâyet dilekçesinde işlem saatleri, IP ve cihaz bilgileri ile alıcı hesap bilgileri açıkça istenmelidir.
İçerik ve Erişim Boyutu
Saldırı sahte bir internet sitesi veya taklit uygulama üzerinden yürütülmüşse 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması yolları gündeme gelir. Bu talep, tazminat davasından bağımsız olarak ve kendi usulüyle ileri sürülür. Kişisel verilerin ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu ayrıca işletilebilir. Bu üç yolun birbirinin yerine geçmediğini, ancak birbirini delil yönünden beslediğini görmek gerekir.
Tazminat Talebinde Görevli Mahkeme
Zararın tazmini için açılacak dava, talebin kime yöneltildiğine göre farklı mahkemede görülür:
- Banka veya ödeme kuruluşuna karşı yöneltilen talepte müşteri tüketici sıfatı taşıyorsa tüketici merciine gidilir.
- Talep doğrudan fail kişiye yöneltiliyorsa haksız fiil hükümlerine göre genel görevli mahkeme devreye girer.
- Ticari işletmeye ait hesaptan yapılan transferlerde ticari dava niteliği tartışılmalıdır.
- Yetki bakımından davalının yerleşim yeri ile zararın doğduğu yer birlikte değerlendirilir.
Ceza Dosyasının Hukuk Davasına Etkisi
Ceza soruşturmasında toplanan HTS kayıtları, banka yazışmaları ve bilirkişi raporu, tazminat davasında ispatın omurgasını oluşturabilir. Bu nedenle hukuk davası açılırken ceza dosyasının celbi talep edilmelidir. Ceza dosyasının sonucunu beklemek her zaman zorunlu değildir; ancak zamanaşımı ve delil erişimi açısından iki dosyanın takvimini birlikte yönetmek gerekir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi, tazminat talebini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
İlk Yirmi Dört Saat İçin Sıralama
- Bankaya yazılı bildirim yapılır ve işlem itirazı kayda alınır.
- Savcılığa şikâyette bulunularak bloke ve kayıt talebi iletilir.
- Cihaz üzerindeki kayıtlar silinmeden yedeklenir.
- Sahte site veya uygulamaya ilişkin ekran görüntüleri tarihli olarak saklanır.
- Tazminat yolunun muhatabı ve görevli mahkeme belirlenir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; olayın teknik akışı izlenecek yolu değiştirebilir. Kayıpların izlenebilirliği hızla azaldığından, ilk gün içinde hukuki destek almanız önem taşır.