Sahte bağlantı ya da sahte kurum yazışmasıyla hesap bilgilerinin ele geçirildiği olaylarda mağdur, çoğu zaman aynı anda üç farklı şeye ihtiyaç duyar: failin cezalandırılması, zararının karşılanması ve sahte içeriğin yayından kaldırılması. Bu üç ihtiyaç üç ayrı merciye aittir ve hepsini tek bir dilekçeye sıkıştırmak, sürecin en başında zaman kaybettirir.
Üç Kanal, Üç Farklı Sonuç
Ceza boyutu için başvurulacak yer Cumhuriyet başsavcılığıdır; TCK'nın bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve verileri ele geçirme hükümleri ile nitelikli dolandırıcılık burada değerlendirilir. Sahte sitenin ya da taklit hesabın yayından kaldırılması ve erişimin engellenmesi ise 5651 sayılı kanun çerçevesinde sulh ceza hakimliğinden istenir. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu bakımından KVKK kapsamındaki başvuru yolu ayrıca işletilir. Bu kanallar birbirinin yerine geçmez; birinden çıkan sonuç diğerini beklemek zorunda da değildir.
Şikâyet Hangi Savcılığa Yapılır?
Ceza yargılamasında yer bakımından yetki, suçun işlendiği yere göre belirlenir. İnternet üzerinden işlenen fiillerde bu yerin tespiti güç olduğundan, mağdurun bulunduğu yer savcılığına yapılan şikâyet uygulamada kabul edilir ve gerekirse yetkili savcılığa gönderilir. Buna karşılık genel bir ihbar hattına ya da idari bir kuruma yapılan yazılı bildirim şikâyet yerine geçmez; soruşturma başlatan işlem savcılığa verilen şikâyet dilekçesidir.
Platform Bildirimi Neden Yine de Yapılmalı?
Sosyal medya veya e-posta sağlayıcısına yapılan bildirim, içeriğin hızlı kaldırılmasını sağlayabileceği gibi asıl değerini delil üretiminde gösterir. Bildirim numarası, bildirim tarihi ve platformun cevabı, sahte içeriğin belirli bir tarihte var olduğunu ve mağdurun makul davrandığını ortaya koyar. İçerik kaldırıldıktan sonra ekran görüntüsü almak mümkün olmayacağından, bildirim öncesinde kayıt alınması gerekir.
Para Transferi Varsa Zaman Kritiktir
- Banka veya ödeme kuruluşuna vakit geçirmeden yazılı bildirim yapılması ve işlem iadesi talebinin kayda geçirilmesi.
- Şikâyet dilekçesinde alıcı hesap bilgileri, işlem tarihi ve tutarının açıkça belirtilmesi.
- Savcılıktan, alıcı hesaba yönelik tedbir ve kayıtların temini yönünde talepte bulunulması.
- Zararın tazmini için işletilecek hukuk yolunun ceza soruşturmasından bağımsız planlanması.
Delil Kaydında Sık Yapılan Hatalar
- Sahte bağlantının yalnızca görüntüsünün alınıp tam adresinin kaydedilmemesi.
- Sahte e-postanın iletilmesi sırasında başlık bilgilerinin kaybedilmesi.
- Cihazın kurcalanması ya da uygulamaların silinmesiyle inceleme imkânının azalması.
- Mesajlaşma kayıtlarının yalnızca bir kısmının, bağlamdan kopuk biçimde sunulması.
Bu metin genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Olayın gelişimi, kullanılan kanal ve zarar tutarı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuruların sırası konusunda somut duruma göre hukuki görüş alınması önerilir.