Sosyal medya, e-posta veya kurumsal bir sistem hesabının ele geçirilmesi durumunda ilk saatlerde atılan adımlar, aylar sonra dosyanın nasıl sonuçlanacağını belirler. Burada iki ayrı hedef vardır: zararı durdurmak ve failin tespitini sağlayacak delil zincirini bozulmadan korumak. Bu iki hedef farklı makamlara ait olduğundan, başvuruların sırası ve muhatabı doğru kurulmalıdır.
Üç Talep, Üç Farklı Muhatap
- Ceza soruşturması: bilişim sistemine girme ve verileri değiştirme fiilleri TCK 243-245 kapsamında düzenlenmiştir; şikâyet cumhuriyet başsavcılığına yapılır.
- İçeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi: kişilik hakkı ihlali doğuran paylaşımlar bakımından 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliği görevlidir.
- Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi: veri sorumlusu konumundaki kurum bakımından KVKK kapsamında ayrı bir başvuru ve şikâyet yolu bulunur.
Bu üç yolun aynı anda ve birbiriyle uyumlu biçimde yürütülmesi mümkündür; ancak birinin diğerinin yerine geçmesi beklenemez. Savcılığa yapılan şikâyet, tek başına içeriğin kaldırılmasını sağlamaz.
Delil Zincirini Bozan Refleksler
- Hesabı hemen kapatmak: kapatılan hesabın içeriği ve giriş kayıtları erişilemez hâle gelebilir.
- Mesajları silmek veya sohbeti temizlemek.
- Yalnızca kırpılmış ekran görüntüsü almak; tarih, saat ve bağlantı adresi görünmeyen görüntülerin ispat değeri zayıftır.
- Cihazı formatlamak ya da uygulamayı kaldırıp yeniden kurmak.
- Fail olduğu düşünülen kişiyle yazışıp iddiayı önceden duyurmak.
İlk 48 Saatte Yapılacaklar
Platformun güvenlik günlüğünden giriş kayıtları, IP bilgileri ve cihaz listesi indirilmelidir. Bu kayıtlar sınırlı süreyle saklandığından gecikme telafi edilemez. Ele geçirme sırasında yapılan paylaşımların bağlantı adresleri tek tek listelenmeli, varsa üçüncü kişilere gönderilen mesajlar ayrıca kaydedilmelidir. Şikâyet dilekçesinde trafik kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan temini açıkça talep edilmelidir; bu talep yapılmadığında dosya çoğu zaman fail tespit edilemeden ilerler.
Kurumsal Hesaplarda Ek Yükümlülük
Ele geçirilen hesap bir işletmeye aitse ve müşteri verileri etkilenmişse, veri ihlali bildirimi yükümlülüğü ayrıca gündeme gelir. Bu yükümlülüğün ihmali, olayın mağduru olan kurumu ayrıca sorumluluk altında bırakabilir. Bu nedenle teknik müdahale ile hukuki bildirim süreci eşzamanlı yürütülmelidir.
Maddi Zarar Doğduysa
Hesap üzerinden para transferi veya sahte satış yapıldıysa, ceza soruşturmasının yanında zararın tazmini için ayrı bir hukuk yolu izlenir. Ceza dosyasının sonucunu beklemek her zaman gerekli değildir ve bazı hâllerde zamanaşımı bakımından risk yaratır.
Burada yer alan açıklamalar genel bilgi niteliğindedir. Olayın teknik yapısı ve etkilenen veri türü izlenecek yolu değiştirdiğinden, kayıtlarınızı sildirmeden önce bir hukukçuya danışmanız önerilir.