Oltalama yoluyla banka veya hesap bilgilerinin ele geçirilmesi, TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçlarıyla birlikte özel hukuk alanında bir zarar doğurur. Mağdurun karşılaştığı asıl güçlük, olayın gerçekliği değil; zararın kime karşı, hangi yolda ve hangi delille ileri sürüleceğidir. Bu rehber, ilk saatlerden başlayan bir hasar sınırlama düzeni önerir.
İlk saatlerde toplanması gereken dijital izler
Oltalama dosyalarında delil çok hızlı kaybolur. Sahte siteye yönlendiren mesaj, e-posta veya bağlantı silinmeden ekran görüntüsü alınmalı; gönderici numarası, alan adı ve zaman damgası okunabilir biçimde kaydedilmelidir. Banka uygulamasından alınan işlem dökümü, tek kullanımlık şifre bildirimleri ve cihazın o saatlerdeki oturum kayıtları, iradenin sakatlandığını göstermek bakımından belirleyicidir. Cihazda zararlı yazılım şüphesi varsa cihazın kurcalanmadan muhafazası önerilir.
Ceza şikâyeti ile tazminat talebinin ayrı hatları
Savcılığa yapılan şikâyet, failin tespiti ve para akışının izlenmesi bakımından değerlidir; ancak zararın karşılanması kendiliğinden bu dosyadan doğmaz. Zararın tazmini için ayrı bir hukuk yolu işletilir. Bu iki hattın birbirini beslemesi gerekir: soruşturmada elde edilen hesap hareketleri, tazminat talebinin dayanağı haline getirilebilir. Şikâyet dilekçesinde alınan dosya numarasının takip edilmesi ve gerektiğinde belge örneği talep edilmesi bu köprüyü kurar.
Bankaya yöneltilen talepte merci sorunu
Zararın bankanın güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklandığı ileri sürülüyorsa, önce bankaya yazılı başvuru yapılması ve verilen yanıtın saklanması gerekir. Uyuşmazlık bir tüketici işleminden doğuyorsa parasal sınıra göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi devreye girer; ticari nitelikteki hesaplar bakımından ise başka bir görev kuralı uygulanır. Talebin baştan yanlış mercie yöneltilmesi, dosyanın esasının hiç incelenmeden kapanmasına yol açar.
Erişim engeli ve veri boyutu
Sahte site yayında kalmaya devam ediyorsa 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu değerlendirilebilir. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi söz konusuysa KVKK kapsamındaki bildirim ve şikâyet mekanizmaları da ayrıca işletilebilir. Bu üç başlık farklı mercilere aittir ve tek bir dilekçeyle birleştirilemez.
Sık yapılan hatalar
- Mesajları ve uygulama bildirimlerini silerek delili yok etmek
- Bankaya yapılan bildirimi yalnızca telefonla yapıp kaydını almamak
- Ceza şikâyetinin tazminatı kendiliğinden getireceğini varsaymak
- Talebi para transferinin yapıldığı değil, yalnızca yaşanılan yer üzerinden kurgulamak
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; işlem türü ve hesap ilişkisi izlenecek yolu değiştirebilir. Kayıp büyükse zaman kaybetmeden hukuki destek almanız yerinde olacaktır.