Bir hesabın ele geçirilmesi, özel yazışmaların yayılması ya da bir sistemden veri sızması durumunda kaybedilen ilk şey zamandır. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim suçları, 5651 sayılı internet mevzuatı ve KVKK ekseninde birbirinden bağımsız üç ayrı yol vardır; bunların hepsi aynı sonucu vermez ve biri diğerinin yerine geçmez. Bu rehber, ihlalin fark edildiği ilk saatlerde izlenecek sırayı verir.
Üç ayrı yol, üç ayrı sonuç
İçeriğin yayından kaldırılması ya da erişimin engellenmesi, kişilik hakkı ihlali iddiasıyla yürütülen ve sulh ceza hakimliğinin devreye girdiği bir yoldur. Verinin hukuka aykırı işlenmesi ya da yeterince korunmaması ise veri sorumlusunun ve denetim otoritesinin alanına girer. Fiilin suç oluşturması halinde ise başvurulacak yer savcılıktır. Yalnızca birine başvurup diğerini beklemek, çoğu zaman hem içeriğin yayılmasını hem delilin kaybolmasını beraberinde getirir.
İlk 24 saatte yapılacaklar
- Delili donuşturun: içeriğin bulunduğu adres, tam bağlantı, zaman damgalı ekran görüntüsü ve mümkünse noter tespiti.
- Hesap güvenliğini sağlayın; ancak silmeden önce kayıt alın, aksi halde ispat imkânı ortadan kalkar.
- Platformun kendi bildirim mekanizmasını kullanın ve başvuru numarasını saklayın.
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru yapın; sistemin hangi noktasından sızma olduğunu ve alınan önlemleri sorun.
- Suç şüphesi varsa gecikmeden şikâyette bulunun; trafik kayıtlarının saklama süresi sınırlıdır.
Platform başvurusunda içerik nasıl yazılır
- İhlalin türü açıkça belirtilmelidir: özel hayatın gizliliği, rıza dışı görüntü, taklit hesap, telif ya da veri sızıntısı.
- Talep tek cümleyle ve ölçülebilir biçimde yazılmalıdır: kaldırma, erişim engeli, hesap kapatma veya kayıt paylaşımı.
- Bağlantılar tek tek listelenmeli, aynı içeriğin kopyaları ayrıca gösterilmelidir.
- Kimlik ve hak sahipliğini gösteren belge eklenmelidir; eksik başvurular çoğu zaman otomatik olarak kapatılır.
- Reddedilen başvuru için itiraz kanalı ve süresi not edilmelidir.
Yurt dışı sağlayıcı sorunu
İçeriğin yurt dışında yerleşik bir sağlayıcı üzerinde bulunması, hukuki yolu kapatmaz ancak takvimi uzatır. Bu durumda platform başvurusu ile yargısal yolun eşzamanlı yürütülmesi, tek başına yazışmaya güvenmekten daha etkilidir. Kararın uygulanmasının izlenmesi ve aynı içeriğin yeniden yayımlanması halinde başvurunun tekrarlanması da planın parçası olmalıdır.
Kurum tarafında ihlal yönetimi
Veri sorumlusu konumundaki işletme bakımından mesele savunmadan önce belgelemedir: ihlalin ne zaman tespit edildiği, hangi verilerin ve kaç kişinin etkilendiği, alınan teknik ve idari tedbirler kayıt altına alınmalıdır. İlgili kişilere ve denetim otoritesine bildirim yükümlülüğü, kurum içi bir olay müdahale prosedürüyle birlikte işlediğinde gecikme riski azalır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; ihlalin türü, platformun politikası ve verinin niteliği izlenecek yolu değiştirir. Somut olayda hızlı hareket etmek gerektiğinden, ilk gün bir hukukçudan destek almanız delil kaybını önler.