Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun ilk tepkisiyle kaybolan bir delil türü yaratıyor. İçerik yayından kaldırıldığında geriye yalnızca ekran görüntüsü kalıyor ve bu, tek başına çoğu zaman yeterli bir kanıt değeri taşımıyor. TCK 243-245 hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu dosyalarda birlikte devreye girebilir.
Fiilin Hangi Başlığa Girdiğini Belirlemek
Deepfake üretimi tek bir suç tipiyle karşılanmaz. İçeriğin niteliğine göre hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, müstehcenlik veya dolandırıcılık hükümleri gündeme gelebilir. Sahte içeriği üretmek için bir hesabın ele geçirilmesi ya da sisteme izinsiz erişim söz konusuysa TCK'nın bilişim sistemlerine ilişkin 243-245 arasındaki maddeleri ayrıca değerlendirilir. Kişinin görüntüsü ve sesi aynı zamanda kişisel veri niteliği taşıdığından KVKK yönünden ayrı bir başvuru yolu doğabilir. Nitelendirme yanlış yapıldığında şikâyet dilekçesi ilgisiz bir birime yönlendirilir ve zaman kaybedilir.
Delili Ayakta Tutan Adımlar
- İçerik yayındayken bağlantı adresi, hesap kimliği, yayın tarihi ve etkileşim sayısı birlikte kaydedilir.
- Sadece ekran görüntüsü değil, sayfanın kendisi ve dosyanın özgün hâli indirilerek saklanır.
- Dosyanın bütünlüğünü gösteren özet değeri alınır ve alındığı an tutanakla belirlenir.
- Noter aracılığıyla tespit yaptırılması, içeriğin sonradan silinmesi ihtimaline karşı koruma sağlar.
- İhbar veya şikâyet dilekçesine dosyalar ham hâliyle, dönüştürülmeden eklenir.
Erişimin Engellenmesi ile Ceza Sürecinin Farklı Hızları
İçeriğin yayından kaldırılması talebi ile failin cezai sorumluluğu ayrı yollardır. 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru hızlı sonuç verebilirken, soruşturma çok daha uzun sürer. Erişim engeli alındıktan sonra içerik ortadan kalkacağı için, engelleme başvurusundan önce delillerin sabitlenmiş olması gerekir. Uygulamada en sık görülen kayıp tam bu sırada yaşanır: içerik kaldırılır, fakat dosyada onu ispatlayacak teknik veri kalmaz.
Karşı Tarafın Savunma Alanı
Deepfake iddiasıyla suçlanan kişi bakımından da aynı zincir önemlidir. Cihaz incelemesinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, imaj alma işleminin tutanakla belgelenip belgelenmediği ve kopyanın karşı tarafa verilip verilmediği savunmanın ilk kontrol başlıklarıdır. Hukuka aykırı yolla elde edilen veri, içeriği ne olursa olsun hükme esas alınamaz.
Son Söz
Bu alanda teknik ve hukuki adımların aynı anda atılması gerekir; birini bekletmek diğerini işlevsiz bırakır. Metin genel bilgilendirme amacı taşır, olayın teknik ayrıntısı sonucu değiştirebilir. İçerik hâlâ yayındayken hukuki destek alınması, sonradan telafi çabasından daha etkilidir.