Oltalama saldırılarında kaybedilen para, çoğu kez teknik bir açık nedeniyle değil, mağdurun ilk saatlerde hangi kapıyı çalacağını bilmemesi nedeniyle geri gelmez. Paranın izi hızla dağıtılır, kayıtlar zamanla silinir ve sonradan açılan davada ispat imkânı daralır. TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde bu rehber, ceza şikâyeti ile tazminat talebinin nasıl paralel yürütüleceğini ele alır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
- Bankaya derhâl bildirimde bulunulur ve işlem iadesi ile bloke talebi yazılı olarak kayda geçirilir.
- Sahte site adresi, gelen mesaj ve e-postalar başlık bilgileriyle birlikte saklanır.
- Telefon veya bilgisayarda değişiklik yapılmadan ekran görüntüleri ve bildirim kayıtları alınır.
- İşlem dekontları, saat ve alıcı hesap bilgileriyle tek dosyada toplanır.
- Savcılığa şikâyet dilekçesi verilir ve bankadan bilgi getirtilmesi talep edilir.
Ceza Şikâyeti ile Tazminat Hattının Ayrılması
Fiil, koşullarına göre TCK 243-245 kapsamında bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya bozma ya da banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarını gündeme getirebilir; dolandırıcılık hükümleri de tartışılabilir. Ancak ceza soruşturmasının yürüyor olması, maddi kaybın kendiliğinden karşılanacağı anlamına gelmez. Zararın tazmini için ayrı bir hukuk yolu izlenir. Ceza dosyasındaki bilirkişi incelemesi, IP kayıtları ve hesap hareketleri hukuk davası için değerli delil oluşturduğundan, dosya örneğinin usulüne uygun biçimde alınması planlanmalıdır.
Banka Sorumluluğu Tartışması Nasıl Kurulur?
Bankaların müşteri varlıklarını korumada yüksek düzeyde özen yükümlülüğü bulunduğu kabul edilir. Bu nedenle tartışma, çoğu zaman mağdurun bilgilerini paylaşıp paylaşmadığı üzerinden değil, işlemin bankanın güvenlik sisteminde olağan dışı olarak işaretlenip işaretlenmediği üzerinden yürür. Olağan kullanım alışkanlığından sapan tutar, saat, cihaz veya lokasyon bilgisi; art arda yapılan yüksek tutarlı transferler; limit artırımı gibi işlemler bu değerlendirmenin merkezindedir. Bu nedenle bankadan işlem log kayıtlarının, cihaz kimliği bilgisinin ve varsa risk uyarılarının istenmesi talep dilekçesine yazılmalıdır.
Sahte Site ve Veri İhlali Boyutu
Saldırıda kullanılan sahte internet sayfası hâlâ yayındaysa, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde erişimin engellenmesi mekanizmaları gündeme gelir; başvuru sırasında sayfanın tarih bilgisi içeren çıktısının alınması gerekir. Kişisel verilerin bir kurum ya da şirket kaynaklı sızıntıdan elde edildiğine dair emare varsa, KVKK 6698 kapsamında veri sorumlusuna başvurmak ve gerektiğinde Kurula şikâyette bulunmak ayrı bir hat oluşturur. Veri ihlalinin doğrulanması, sonraki tazminat talebinde nedensellik bağını güçlendirir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her olayın teknik akışı ve delil durumu farklıdır. Kayıpların geri alınabilirliği zamana çok duyarlı olduğundan, olayı fark ettiğiniz gün hem bankanıza hem de bir hukukçuya ulaşmanız önerilir.