İnternette yayımlanan bir içerik kişilik hakkını zedelediğinde iki ayrı kanal aynı anda gündeme gelir: içeriğin bulunduğu platforma yapılan bildirim ve 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliğinden istenen erişimin engellenmesi kararı. Bu rehber, ikisinin nasıl sıralanacağını ve usule aykırı kurulan taleplerin hangi noktalarda reddedildiğini anlatıyor.
Önce Platform Bildirimi mi, Doğrudan Hâkimlik mi?
Platform bildirimi hızlı sonuç verebildiği için çoğu olayda ilk adımdır; içerik kaldırılırsa yargısal süreç gereksiz hâle gelir. Ancak bildirim yapılmadan da hâkimliğe başvurulabilir. Belirleyici olan, gecikmenin yaratacağı zarardır: yayılım hızlanıyorsa iki kanal aynı gün birlikte işletilmelidir. Platforma yapılan bildirimin ekran çıktısı, bildirim numarası ve yanıt yazışması ayrıca saklanmalıdır; hâkimlik dosyasında talebin aciliyetini ve başvurucunun iyi niyetini gösteren en somut belge budur.
Başvuru Dosyasını Ayakta Tutan Üç Belge
- İçeriğin tam URL adresi: alan adı değil, doğrudan yayına ulaştıran bağlantı
- Tarih ve saat bilgisini içeren, içeriğin görünümünü bütün olarak yansıtan tespit çıktısı
- Başvurucunun içerikle bağını gösteren kimlik ve menfaat belgeleri
Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir. Noter aracılığıyla yapılan tespit veya zaman damgalı kayıt, içeriğin sonradan silinmesi hâlinde dosyada kalan tek kanıt olur.
Talepler Nerede Reddediliyor?
En sık karşılaşılan sorun, ölçülülük ölçütünü karşılamayan geniş taleptir. Tek bir haber ya da paylaşım için sitenin tamamına erişimin engellenmesini istemek, kararın kapsamının daraltılmasıyla ya da reddiyle sonuçlanabilir. İkinci sık hata, yer sağlayıcı ile erişim sağlayıcı ayrımının gözden kaçırılmasıdır; içeriğin çıkarılması talebi ile erişimin engellenmesi talebi farklı muhataplara ve farklı sonuçlara yöneliktir. Üçüncüsü, kişilik hakkı ihlali iddiasının somutlaştırılmamasıdır: içeriğin hangi cümlesinin hangi hakkı nasıl zedelediği gösterilmelidir. Kanun, kişilik hakkı ihlaline dayalı taleplerin kısa sürede karara bağlanmasını öngördüğü için dilekçedeki eksiklik pratikte doğrudan zaman kaybına dönüşür.
Karar Sonrası: İtiraz ve Kapsamın Genişletilmesi
Talep reddedilirse karara itiraz yolu açıktır ve itiraz süresi kısadır; ret gerekçesi okunmadan yapılan tekrar başvuru genellikle aynı sonucu verir. Aynı içerik başka adreslerde yeniden yayımlanmışsa yeni URL'ler için kapsam genişletme talebi gündeme gelir. Bu nedenle karar alındıktan sonra da periyodik arama yapılması, kopya yayınların kayıt altına alınması gerekir.
Ceza Boyutunu Paralel Yürütmek
Olay yalnızca bir yayın sorunu değilse, örneğin hesap ele geçirilmiş, veriler izinsiz elde edilmiş ya da sistem bütünlüğü bozulmuşsa TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri kapsamında ayrıca suç duyurusunda bulunulur. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa KVKK yolunun da açık olduğu unutulmamalıdır. Şikâyete bağlı suçlarda sürenin öğrenmeyle işlemeye başladığı dikkate alınarak ceza başvurusu geciktirilmemelidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin niteliği, yayıncının kimliği ve platformun bulunduğu ülke izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde dosyaya özgü bir değerlendirme yapılması önerilir.