İnternet üzerinden gerçekleşen hak ihlallerinde iki ayrı yol vardır ve birbirinin yerine geçmez. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik çıkarma ve erişim engelleme talebi zararı durdurmayı; TCK 243 ila 245 hükümleri ile KVKK kapsamındaki başvurular ise sorumluluğun tespitini amaçlar. Bu iki yolun aynı anda ve doğru sırayla yürütülmesi, sonucu belirleyen asıl unsurdur.
Delilin Ömrü Kısadır
İçerik kaldırıldığında veya hesap silindiğinde, ihlalin varlığını gösteren en güçlü kanıt da ortadan kalkar. Bu yüzden ilk adım her zaman tespittir: içeriğin tam adresi, görüntüsü, tarih ve saat bilgisi ile erişim yolunu gösteren kayıtlar birlikte saklanmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, tespitin tarafsız biçimde belgelenmesi tercih edilir. Trafik kayıtlarının saklama süresi sınırlı olduğundan, gecikme doğrudan delil kaybına dönüşür.
Erişim Engeli Talebinde Süreç
Kişilik hakkının ihlal edildiği hallerde, doğrudan ilgili sulh ceza hakimliğine başvurularak içeriğe erişimin engellenmesi istenebilir. Bu başvuru hızlı sonuçlanacak biçimde düzenlenmiştir ve talebin yalnızca ihlale konu adresi hedeflemesi beklenir. Talebin kapsamı gereğinden geniş tutulduğunda reddedilme ihtimali artar. Karara karşı itiraz yolu ise ceza muhakemesi usulüne göre işler ve kısa süreye bağlıdır.
Suç Duyurusu Tarafında Zaman
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya verileri bozma gibi fiiller ile bunlara bağlanan diğer suçlarda, takibi şikayete bağlı olan haller bakımından kanunda öngörülen altı aylık şikayet süresi işler. Bu süre, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren başladığından, öğrenme anının belgelenmesi gerekir. Şikayet dilekçesinde fiilin teknik olarak nasıl gerçekleştiğinin anlatılması, soruşturmanın yönünü belirler.
Usule Aykırı İşlem Riskini Doğuranlar
- Talebin, içerik sağlayıcı yerine yalnızca erişim sağlayıcıya yöneltilmesi
- Adresin sayfa düzeyinde değil site düzeyinde gösterilmesi
- Delil tespitinin, içerik kaldırıldıktan sonra yapılmaya çalışılması
- Kişisel veri boyutunun ayrıca değerlendirilmemesi
- Şikayet süresinin, ihlalin devam ettiği varsayımıyla takip edilmemesi
İlk Hafta Planı
- İhlale konu tüm adresler tek listede toplanır ve tespit yaptırılır.
- Erişim engeli talebi, yalnızca ihlal içeren adresler için hazırlanır.
- Şikayet dilekçesi teknik anlatımla birlikte savcılığa sunulur.
- Kişisel veri ihlali varsa ilgili başvuru ayrı yolla yürütülür.
- Karar ve yanıt tarihleri, itiraz süreleriyle birlikte takvime işlenir.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir. Her olayın teknik yapısı farklı olduğundan, delil kaybını önlemek için ilk gün içinde hukuki destek alınması önem taşır.