Sahte bir banka ya da kurum sayfası üzerinden bilgileri ele geçirilen kişinin ilk refleksi genellikle şikâyet dilekçesi yazmaktır. Oysa bu dosyalarda sıralamayı değiştiren bir gerçek vardır: phishing altyapıları çoğu zaman birkaç gün içinde kapanır ve içerik kaybolduğunda ispat da güçleşir. Bu nedenle 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içerik kaldırma ve erişimin engellenmesi adımları, delil kaydıyla eş zamanlı yürütülmelidir.
Önce Delil, Sonra Kaldırma
- Sahte sayfanın tam adresi, tarayıcının adres çubuğu görünecek biçimde ekran görüntüsüne alınır.
- Sayfanın kaynak kodu ve varsa yönlendirme adresleri kaydedilir; alan adının kayıt bilgileri sorgulanarak çıktısı saklanır.
- Yönlendirmenin geldiği kısa mesaj, e-posta veya sosyal medya iletisi, gönderen numara ve başlık bilgisiyle birlikte muhafaza edilir.
- Bilgi girilen tarih ve saat ile bunu izleyen banka bildirimlerinin zamanı aynı çizelgede birleştirilir.
- Elde edilen görüntülere zaman damgası aldırmak, sonradan üretildiği itirazını karşılar.
Erişimin Engellenmesi Yolları
İnternette yayımlanan içerik nedeniyle hakları ihlal edilen kişi, sulh ceza hâkimliğine başvurarak içeriğin çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini isteyebilir. Hâkimlik bu talep hakkında yirmi dört saat içinde karar verir. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler bakımından doğrudan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na başvuru yolu da öngörülmüştür. Ayrıca oltalama amaçlı alan adları için Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi'ne ve barındırma sağlayıcısına yapılan bildirimler, çoğu zaman yargısal süreçten daha hızlı sonuç verir. Bu kanalların hepsinin eş zamanlı kullanılması, içeriğin farklı adreslerden yeniden yayımlanması hâlinde de takibi kolaylaştırır.
Paranın Peşine Düşmek
Oltalama saldırılarında hız, hukuki nitelikten önce gelir. Havale veya kart işlemiyle çıkan tutar için bankaya derhal yazılı başvuru yapılması, alıcı hesap üzerinde bloke uygulanması ihtimalini artırır. Kart işlemlerinde harcama itirazı süreci ayrıca işletilir. Paranın kripto varlık platformlarına aktarıldığı dosyalarda ise işlem kimlikleri ve cüzdan adresleri savcılığa bildirilerek platformdan bilgi istenmesi talep edilir. Bu talepler saatler içinde yapıldığında sonuç alma ihtimali belirgin biçimde yükselir.
Ceza Şikâyeti ve Sorumluluk Zinciri
Oltalama eylemleri, somut olayın gelişimine göre bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya verileri bozma ile banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarını gündeme getirebilir. Kişilerin kandırılarak yarar sağlanması hâlinde ise bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık söz konusu olur. Şikâyet dilekçesinde eylemin anlatımı kadar, hesaba geçen tutarın izlendiği zincirin gösterilmesi de önemlidir. Kişisel verilerin ele geçirilmesi boyutu bakımından ayrıca 6698 sayılı Kanun kapsamındaki hakların kullanılması değerlendirilir.
Yeniden Yayımlanmayı Önleme
Kapatılan bir phishing sayfası kısa süre sonra benzer bir alan adıyla yeniden açılabilir. Bu nedenle marka veya kurum adına yapılan başvurularda, yalnızca mevcut adresin değil, aynı içeriğin taşındığı adreslerin de karar kapsamına alınmasının istenmesi gerekir. Kurumsal yapılarda alan adı izleme, müşteri bilgilendirme metni ve olay müdahale prosedürünün önceden hazırlanması, her yeni olayda sıfırdan başlamayı önler.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; her olayda içeriğin niteliği ve zararın kapsamı farklı bir başvuru sırası gerektirir. Saatlerin belirleyici olduğu bu dosyalarda, delil kaydını tamamladıktan hemen sonra hukuki destek almak sonucu doğrudan etkiler.