Sızdırılan bir belgenin, özel yazışmanın veya kişisel bilgi listesinin internette yayılması hâlinde zarar saatler içinde büyür. Bu nedenle veri ihlali sonrası yürütülecek süreç, ceza soruşturmasının yanında hızlı bir kaldırma stratejisi gerektirir. TCK'nın 243-245 arasındaki bilişim sistemine ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun'un içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi düzeni ile KVKK'nın veri sorumlusuna yüklediği yükümlülükler bu üç bacağı oluşturur.
İlk 24 Saat: Delili Kaybetmeden Kaydetmek
İçeriğin kaldırılmasını istemek, aynı zamanda delilin ortadan kalkması anlamına gelir. Bu nedenle başvuru öncesinde içeriğin tam URL'si, ekran görüntüsü, yayın tarihi ve erişilebilir olduğu an tutanakla veya noter tespitiyle kayıt altına alınmalıdır. Sunucu ve alan adı bilgileri, içeriğin yayıldığı ayna adresler ve arama motoru önbelleğindeki görünümler ayrı ayrı listelenmelidir. Yalnızca ana adres için başvuru yapıldığında, kopyalanmış adresler erişilebilir kalmaya devam eder.
Kaldırma Yollarının Ayrıştırılması
- İçerik sağlayıcı veya yer sağlayıcıya doğrudan yapılan uyarı başvurusu
- Sulh ceza hakimliğinden içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi
- Arama sonuçlarından çıkarılmasına yönelik ayrı başvuru
- Veri sorumlusuna KVKK kapsamında yapılacak silme veya yok etme talebi
- Bu talep sonuçsuz kalırsa Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet
Usul Hatasının Süreci Kilitlediği Noktalar
En sık görülen aksaklık, başvurunun kapsamının dar tutulmasıdır; tek bir bağlantı için verilen karar, aynı içeriğin başka adreslerdeki hâlini kapsamaz. İkinci aksaklık, KVKK yolunun izlenmesinde ortaya çıkar: veri sorumlusuna doğrudan başvuru yapılmadan Kurul'a şikâyette bulunulması, başvurunun usulden sonuçsuz kalmasına yol açar; ayrıca veri sorumlusuna başvuru sonrası beklenmesi gereken süre ve şikâyet için öngörülen süre birlikte hesaplanmalıdır. Üçüncü olarak, ceza şikâyeti ile kaldırma talebinin aynı dosyada yürüdüğü varsayımı zaman kaybettirir; bunlar ayrı yollardır ve ayrı ayrı takip edilmelidir.
Eşzamanlı Yürütülmesi Gereken Adımlar
- İçerik ve yayılma haritası çıkarılır, tüm adresler tek listede toplanır.
- Delil tespiti yapılır ve kayıtlar değiştirilemez biçimde saklanır.
- Kaldırma başvurusu, tüm adresleri kapsayacak şekilde hazırlanır.
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır ve cevap süresi takvime alınır.
- Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim iddiası için ayrıca suç duyurusunda bulunulur.
Veri ihlali dosyalarında teknik hız ile hukuki usul birbirini tamamlar; hızlı hareket edip usulü atlamak da, usulü tam uygulayıp geç kalmak da sonucu zayıflatır. İçeriğin niteliği, yayıldığı platform ve verinin türü değiştikçe izlenecek yol farklılaştığından, ilk gün içinde profesyonel destek alınması yerinde olur.