İnternet ortamındaki bir içeriğe erişimin engellenmesi talebi çoğu zaman tek başına yürümez; aynı içerik hem 5651 sayılı Kanun kapsamında kaldırma konusu, hem de duruma göre TCK 243-245 kapsamındaki bir bilişim suçunun delilidir. Uygulamada en sık yaşanan kayıp da buradan doğar: içerik engellenir, ama engellenmeden önce sabitlenmediği için ceza dosyasında dayanak kalmaz.
Engelleme ile Delil Toplama Neden Çakışır
Erişim engeli kararının amacı zararı durdurmaktır; ceza soruşturmasının amacı ise failin tespitidir. İçerik yayından kalktığında ekran görüntüsü, bağlantı adresi, yayın tarihi ve varsa yorum akışı da erişilemez hale gelir. Bu nedenle talep dilekçesi hazırlanmadan önce içeriğin bulunduğu adres, erişim zamanı ve görüntünün alındığı ortam kayıt altına alınmalıdır.
Talep Öncesi Sabitleme Sırası
- İçeriğin tam bağlantı adresi, başlığı ve yayın zamanı ayrı bir listede toplanır.
- Görüntüler tarih bilgisi görünecek şekilde alınır; mümkünse noter veya bilirkişi eliyle tespit yaptırılır.
- İçeriğin kime zarar verdiği, hangi kişisel veriyi açığa çıkardığı ayrı ayrı yazılır.
- Aynı içeriğin kopyalandığı diğer adresler taranır ve talebe eklenir.
- Ancak bu adımlardan sonra engelleme talebi yapılır.
Usule Aykırı İşlemin Doğduğu Anlar
Talebin reddedilmesine yol açan tipik durumlar; bağlantı adresinin sayfa yerine tüm siteyi kapsayacak biçimde gösterilmesi, hangi hakkın ihlal edildiğinin somutlaştırılmaması ve talebe konu içeriğin başvuru anında hâlâ yayında olduğunun ortaya konulamamasıdır. Bu eksikler sonradan giderilse bile karar süreci uzar, içerik yayılmaya devam eder.
Merci Seçimi ve KVKK ile Ayrımı
İçerik kişisel veri niteliğindeyse KVKK yolu, kişilik hakkı ihlali oluşturuyorsa 5651 sayılı Kanun yolu gündeme gelir; suç unsuru varsa ayrıca savcılığa şikâyet gerekir. Bu üç yol birbirinin alternatifi değildir ve biri seçildiğinde diğerinin süresi kendiliğinden durmaz. Yanlış mercie yapılan başvuru, yalnızca zaman kaybı değil, çoğu zaman geri kazanılamayan bir gecikmedir.
Ret Halinde İkinci Hamle
Ret kararı geldiğinde ilk talebi aynen tekrarlamak yerine, ret gerekçesindeki eksikliği doğrudan karşılayan yeni bir dosya kurulmalıdır. Bağlantı listesi daraltılabilir, ihlal edilen hak daha somut anlatılabilir, teknik tespit raporu eklenebilir. İtiraz yolunun ve süresinin ret kararının tebliğ biçimine göre değiştiği de göz önünde tutulmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her dosyanın teknik ve hukuki koşulları farklıdır. İçeriğin türü, yayıncının konumu ve zararın kapsamı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, işlem yapmadan önce dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.