Oltalama (phishing) dosyalarında failin kim olduğu kadar, paranın hangi kanaldan çıktığı ve iletişimin nasıl kurulduğu da ispat edilmek zorundadır. Dijital verinin kolayca değişebilir olması, delil zincirinin bütünlüğünü soruşturmanın en kırılgan halkası hâline getirir. Bu rehber, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 ve KVKK ekseninde delil toplama pratiğine odaklanır.
İlk 48 saat: kaybolan veriyi durdurmak
Sahte bağlantıya tıklandıktan sonra yapılacak ilk iş, cihazı temizlemek değil, mevcut hâlini korumaktır. Silinen mesaj, kaldırılan uygulama ya da sıfırlanan telefon, failin lehine sonuç doğurur. Bu aşamada bankaya derhal bildirim yapılması, hem işlemin durdurulma ihtimalini artırır hem de bildirim saatini kayda geçirir.
Toplanacak kayıtların envanteri
- SMS, e-posta ve mesajlaşma içeriklerinin cihazdan silinmeden ekran görüntüsü ve mümkünse dışa aktarımı
- Sahte sitenin tam adresi, açılış saati ve varsa sertifika bilgisi
- Banka ve ödeme kuruluşu işlem dökümleri, alıcı hesap ve IBAN bilgileri
- Çağrı kayıtları, arayan numaralar ve konuşma saatleri
- Cihazın işletim sistemi bildirim geçmişi ve yüklenen uygulama listesi
Zincirin bütünlüğü nasıl korunur
Dijital delilin değeri, elde edilme biçiminin izlenebilir olmasına bağlıdır. Cihaz üzerinde inceleme yapılacaksa imaj alınması ve özet değerinin kayda geçirilmesi, sonradan verinin değiştirilmediğini gösterir. Aksi hâlde savunma tarafı, kaydın sonradan üretildiğini ileri sürebilir. Üçüncü kişilere ait cihaz veya hesaplardan hukuka aykırı yolla elde edilen içerikler ise yalnızca delil olarak değerlendirilmemekle kalmaz, ayrıca sorumluluk doğurur.
Şikâyet dilekçesini teknik veriye bağlamak
Savcılığa sunulacak dilekçede olayın kronolojisi saat bazında verilmeli; hangi kaydın hangi iddiayı desteklediği tek tek gösterilmelidir. Trafik ve erişim kayıtlarının saklama süreleri sınırlı olduğundan, ilgili operatör ve barındırma sağlayıcılarından kayıt talebi ile alıcı hesaplara ilişkin bilgi ve tedbir talepleri dilekçede açıkça istenmelidir. Erişimin engellenmesi talebi ise sahte içerik hâlâ yayındaysa ayrı bir başlık olarak kurulmalıdır.
Kişisel veri boyutunu ayrı değerlendirin
Kimlik ve iletişim bilgileri bir kurumdan sızmışsa, ceza şikâyetinin yanında 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve Kurula şikâyet yolu da gündeme gelir. Bu iki süreç birbirinin alternatifi değildir; farklı sonuçlar doğurur ve ayrı takvimlerle yürür.
Buradaki anlatım genel bir çerçevedir. Teknik verinin niteliği dosyadan dosyaya değiştiğinden, kayıtlar bozulmadan önce konusunda deneyimli bir hukukçu ile birlikte hareket edilmesi önem taşır.