Bir hesabın ele geçirilmesi, şirket sunucusundaki kayıtların sızdırılması veya kişisel verilerin izinsiz yayılması hâlinde mağdurun önünde birbirini beklemeyen iki yol vardır: cezai süreç ve idari süreç. Bu rehber, veri ihlali sonrası suç duyurusu dosyasının nasıl kurulacağını ve dijital delilin ilk saatlerde nasıl korunacağını anlatır.
İlk 24 Saat: Delili Bozmadan Kayıt Altına Alma
- Ele geçirildiği düşünülen cihaz veya hesapta temizlik, format ve toplu silme işlemi yapmayın; iz kaybı ceza dosyasında telafi edilemez.
- Hesap güvenlik geçmişi, oturum açma kayıtları ve giriş yapılan IP bilgilerini ekran görüntüsü ile birlikte dışa aktarın.
- Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırın veya kayıtları değiştirilemez biçimde saklayın.
- Platformdan kayıtların saklanmasına ilişkin talepte bulunun; bu talebin tarihi sonradan önem taşır.
Suç Duyurusu Dilekçesinde Ne Yer Almalı
Dilekçe, olayın hukuki nitelendirmesini savcılığa bırakmakla birlikte, TCK'nın bilişim alanındaki suçlara ilişkin 243 ile 245 arasındaki hükümlerinin hangi eyleme karşılık geldiğine dair somut anlatım içermelidir: sisteme hukuka aykırı giriş, verilerin bozulması veya yok edilmesi, banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması gibi. Anlatım tarih ve saat sırasıyla kurulmalı, her iddianın karşısına hangi belgenin dayanak olduğu yazılmalıdır. Ayrıca 5651 sayılı Kanun kapsamında tutulan trafik ve erişim kayıtlarının ilgili sağlayıcıdan istenmesi açıkça talep edilmelidir; bu kayıtların saklama süresi sınırlı olduğundan talebin gecikmesi dosyayı çıkmaza sokar.
Ceza Yolu ile KVKK Yolu Aynı Şey Değildir
Verisi ihlal edilen kişi, savcılığa başvurunun yanında veri sorumlusuna karşı KVKK kapsamındaki haklarını da kullanabilir. Bu iki yol farklı mercilere, farklı sürelere ve farklı sonuçlara bağlıdır: biri failin cezalandırılmasını, diğeri verinin silinmesi ve idari yaptırım uygulanmasını hedefler. Aynı olay için ikisinin birlikte yürütülmesi mümkündür ve çoğu zaman gereklidir.
İçeriğin Yayılmasını Durdurmak
Sızan veri internette yayımlanmışsa, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Talep, yayının bulunduğu bağlantı adresleri tek tek gösterilerek yapılmalıdır; genel ifadelerle yapılan başvurular uygulanabilir bir karar üretmez. Karar alındıktan sonra yayının başka adreslerde yeniden ortaya çıkması hâlinde ek başvuru gerekebilir.
Şikâyet Süresini Gözden Kaçırmayın
Bilişim alanındaki bazı suçlar resen soruşturulurken, kişiye karşı işlenen bir kısmı şikâyete bağlıdır. Şikâyete bağlı suçlarda fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren işleyen süre kaçırıldığında soruşturma imkânı ortadan kalkar. Failin kimliği belirsiz olsa dahi başvurunun geciktirilmemesi gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Olayın teknik yapısı ve etkilenen veri türü izlenecek yolu değiştirdiğinden, ilk başvuru öncesinde hukuki destek alınması önerilir.