İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle zarar gören kişinin iki ayrı beklentisi olur: içeriğin bir an önce erişime kapatılması ve uğranılan zararın karşılanması. Bu iki talep aynı olaydan doğsa da farklı kanunlara, farklı mercilere ve farklı ispat mantığına tabidir. Uygulamada en sık görülen kayıp, her ikisinin tek bir dilekçeyle ve tek bir mercie sunulmasıdır.
Talebi İkiye Ayırmadan Adım Atmayın
Erişimin engellenmesi, kişilik hakkı ihlali iddiasına dayanan ve 5651 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen hızlı bir koruma tedbiridir; amacı zararı gidermek değil, devam eden ihlali durdurmaktır. Tazminat ise zararın varlığını, miktarını ve fiille bağını gerektiren ayrı bir yargılamadır. Kişisel veri niteliğindeki bir içerik söz konusuysa KVKK kapsamında veri sorumlusuna yapılacak başvuru üçüncü bir hattır. Bu üç hat birbirinin alternatifi değil, paralel yürüyen kanallardır.
Yanlış Mercie Başvurunun Somut Bedeli
Erişim engeli talebinin genel mahkemeye, tazminat talebinin ise koruma tedbiri merciine sunulması hâlinde dosya çoğu kez esasa girilmeden reddedilir. Bu ret, içerik yayında kaldığı sürece zararın büyümesine yol açar; ayrıca yeniden başvuru sırasında delil olarak sunulacak ekran görüntülerinin tarihleri eskimiş olur. TCK 243-245 kapsamındaki bir sisteme girme veya veri bozma iddiası varsa, bunun muhatabı savcılıktır; hukuk mahkemesine yapılan suç anlatımı ceza soruşturması başlatmaz.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
- İçeriğin bağlantı bazında listesi çıkarıldı mı; aynı içeriğin ayna adresleri tarandı mı?
- Ekran görüntüleri tarih, saat ve tam adres görünecek şekilde alındı mı?
- İçerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcı ayrı ayrı belirlendi mi?
- Talep, içeriğin tamamına mı yoksa yalnızca ihlal oluşturan kısmına mı yöneliktir?
- Zarar kalemleri maddi ve manevi olarak ayrıştırıldı mı?
- Kişisel veri boyutu varsa veri sorumlusuna yazılı başvuru yapıldı mı?
Sıralama Neden Önemlidir
- Delil tespiti yapılır; içerik kaldırılsa dahi ispat malzemesi elde kalır.
- Erişimin engellenmesi talebi, ihlalin devam ettiği aşamada gecikmeden iletilir.
- Platforma veya veri sorumlusuna yapılan başvurunun cevabı dosyaya eklenir.
- Tazminat talebi, zarar somutlaştıktan ve belgelendikten sonra kurulur.
- Suç oluşturan boyut için ayrıca savcılığa bildirim yapılır.
Erişim engeli kararı alınsa dahi içeriğin kaynağından silinmediğini, yalnızca Türkiye üzerinden erişimin kapatıldığını göz önünde tutmak gerekir. Aynı içerik farklı adreslerde yeniden yayımlandığında talebin güncellenmesi ve yeni bağlantıların bildirilmesi şarttır; bu takip yapılmazsa ilk karar kısa sürede işlevini yitirir ve süreç baştan kurulmak zorunda kalır.
Kapanış
Bu metin genel nitelikte bilgi sunar. İçeriğin türü, yayıncının kimliği ve zararın niteliği doğru mercii ile süre hesabını değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanızın kendi koşullarını bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.