İnternette yayımlanan bir içeriğin kaldırılması ya da erişimin engellenmesi talebinde en kritik konu, hangi kapının önce çalınacağıdır. Platforma yapılan başvuru, hâkimlik kararı ve savcılığa suç duyurusu birbirinin alternatifi değil, farklı sonuçlar doğuran ayrı yollardır. Bu rehber 5651 sayılı Kanun ve TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri ekseninde merci seçimini ele alır.
Önce Platform: İçerik ve Yer Sağlayıcıya Başvuru
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlal edilen kişiye içerik sağlayıcısına, ulaşılamıyorsa yer sağlayıcısına doğrudan başvurarak içeriğin yayından çıkarılmasını isteme imkânı tanır. Platform başvurusu hızlı sonuç verebildiği gibi, verilmeyen ya da olumsuz sonuçlanan bir yanıt sonraki aşama için belge üretir. Başvuru formunun ekran görüntüsü, başvuru numarası ve platformun cevabı mutlaka saklanmalıdır.
Sulh Ceza Hâkimliği Yolu
Kişilik hakkı ihlaline dayanan erişimin engellenmesi taleplerinde karar mercii sulh ceza hâkimliğidir. Uygulamadaki en yaygın merci hatası, bu talebin asliye hukuk mahkemesine ya da doğrudan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na yöneltilmesidir; kurum kural olarak hâkim kararını uygular, kendiliğinden içerik değerlendirmesi yapmaz. Talep dilekçesinde URL'lerin tek tek ve tam olarak gösterilmesi, karar kapsamının dar kalmaması için zorunludur.
İçerik mi, Kişisel Veri mi?
Aynı yayın hem kişilik hakkını hem kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatı ilgilendirebilir. Arama motoru sonuçlarından çıkarılma talebi ile içeriğin kaynaktan silinmesi talebi ayrı ayrı kurgulanmalıdır: birinde indeksleme, diğerinde yayının kendisi hedeflenir. KVKK kapsamındaki taleplerin veri sorumlusuna yöneltilmesi gereken ayrı bir prosedürü vardır ve bu prosedür erişim engeli kararının yerine geçmez.
Delilin Kaybolmadan Sabitlenmesi
- İçeriğin tarih ve saat bilgisini gösterecek şekilde tam sayfa görüntüsü alınmalıdır.
- Yalnızca ekran görüntüsü değil, bağlantı adresinin tamamı metin olarak kaydedilmelidir.
- Yorumlar ve paylaşımlar üzerinden yayılan içerikte türev bağlantılar ayrı listelenmelidir.
- Gerekiyorsa delil tespiti talebiyle içeriğin resmi kayda geçirilmesi istenebilir.
- Suç oluşturan bir fiil söz konusuysa savcılığa suç duyurusu ayrıca yapılır; erişim engeli kararı ceza soruşturmasının yerini tutmaz.
Merci Karışıklığının Bedeli
Yanlış mercie yapılan başvuru sırasında içerik çoğaltılır, mirror bağlantılar oluşur ve ilk kararın kapsamı yetersiz kalır. Bu nedenle başvuru stratejisi kurulurken hem hâkimlik kararının kapsamı hem de platformun kendi bildirim mekanizması eşzamanlı işletilmeli, her adımın tarihi tek bir takvimde tutulmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel bir yol haritası sunar; içeriğin niteliği, yayının bulunduğu platform ve ihlalin ağırlığı izlenecek yolu değiştirebilir. Somut olayda başvuru sırasının belirlenmesi için hukuki destek alınması yerinde olacaktır.