Çevrimiçi bir saldırıyla karşılaşan kişinin önünde birbirine benzeyen ama sonuçları tamamen farklı iki yol vardır: içeriğin hızla erişime kapatılması ve failin cezalandırılması. Bu iki talep ayrı mercilere yöneltilir; ikisini tek dilekçede birleştirmek çoğu zaman her ikisinin de gecikmesine yol açar.
Erişimin Engellenmesi: Hız Gerektiren Yol
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlal edilen kişiye içeriğin çıkarılmasını veya erişimin engellenmesini doğrudan sulh ceza hâkimliğinden isteme imkânı tanır. Bu yolun ayırt edici yanı hızıdır: hâkimlik talebi kısa sürede karara bağlar ve karar Erişim Sağlayıcıları Birliği aracılığıyla uygulanır. Talep, içeriğin bulunduğu adres tek tek gösterilerek yapılmalıdır; genel ifadelerle yöneltilen istemler uygulanabilir bir karar üretmez. İçerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvuru yolu da ayrıca kullanılabilir.
Suç Duyurusu: Farklı Merci, Farklı Amaç
Sisteme girme, verileri engelleme ve bozma gibi fiiller 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun bilişim suçlarına ilişkin 243 ilâ 245. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu fiiller için başvurulacak yer Cumhuriyet başsavcılığıdır. Hakaret ve tehdit gibi şikâyete bağlı suçlarda ise fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren işleyen şikâyet süresi kaçırıldığında soruşturma imkânı ortadan kalkar. Erişimin engellenmesi kararı alınmış olması, ceza soruşturmasının yerine geçmez.
Kişisel Veri Boyutu Devreye Girdiğinde
Yayımlanan içerik kimlik, iletişim veya konum bilgisi gibi kişisel veriler içeriyorsa 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu ayrıca açılır. Aynı olay için üç ayrı mercide yürüyen sürecin belgeleri ortak bir dosyada tutulmalı, her başvuruda diğerlerinin akıbeti belirtilmelidir.
Delilin Kaybolmadan Sabitlenmesi
- İçeriğin tam adresi, tarih ve saat bilgisiyle birlikte kaydedilmesi
- Ekran görüntüsünün yanı sıra sayfanın kaynak kodu ve arşiv kaydının alınması
- Mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılması
- Yazışma ve mesajların özgün cihazda korunması, silinmemesi
- Hesap adı, profil bağlantısı ve varsa iletişim bilgilerinin listelenmesi
Talep Sırasının Kurulması
- Zararın hâlen devam edip etmediği belirlenir; devam ediyorsa önce erişimin engellenmesi istenir.
- Deliller sabitlendikten sonra suç duyurusu dilekçesi hazırlanır.
- Şikâyete bağlı suç varsa öğrenme tarihi dilekçede açıkça yazılır.
- Kişisel veri ihlali varsa veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır.
- Maddi ve manevi tazminat talebi ayrı bir hukuk davası olarak planlanır.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Çevrimiçi delil kolayca ortadan kalkabildiğinden, başvuru yolu seçilirken zaman kaybetmeden hukuki görüş alınması önerilir.