İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hak ihlaline uğrayan kişinin önünde birden fazla kapı vardır ve bunlar birbirinin alternatifi değildir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu, TCK 243-245 arasında düzenlenen bilişim suçlarına ilişkin şikâyet ve kişisel verilere dayanan KVKK başvurusu ayrı usullere tabidir. Yanlış kapıdan girilen talep, çoğu zaman süre kaybıyla sonuçlanır.
Talebin Türü Merci Seçimini Belirler
İçeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi istemleri, 5651 sayılı Kanunun öngördüğü usul çerçevesinde ilgili hâkimliğe yöneltilir. Buna karşılık içeriğin oluşturulmasında sisteme hukuka aykırı giriş, veri bozma veya sistemi engelleme gibi fiiller varsa, bunlar bağımsız bir ceza şikâyetinin konusudur ve Cumhuriyet başsavcılığına başvurulmasını gerektirir. Bir dilekçede iki talebi birleştirmek, dosyanın hangi usulle yürüyeceği konusunda belirsizlik yaratır.
Delil Zinciri Başvurudan Önce Kurulur
- İçeriğin tam adresi, ekran görüntüsü ve erişim tarihi kayıt altına alınır.
- Görüntülerin tarih ve bütünlük yönünden doğrulanabilir olması sağlanır; noter tespiti veya zaman damgalı kayıt tercih edilir.
- İçeriğin yayımlandığı hesap, yayın tarihi ve varsa güncelleme geçmişi ayrıca not edilir.
- Aynı içeriğin başka adreslerdeki kopyaları listelenir; talep yalnız tek adrese yöneltilirse yayılma sürer.
- Talebin dayandığı hak ihlali, içerikteki hangi cümle veya görselden kaynaklandığı belirtilerek somutlaştırılır.
Sık Görülen Merci Karışıklıkları
Arama motoru sonuçlarında görünen bağlantı ile kaynak sitedeki içerik farklı hukuki muhataplara sahiptir; ilkine yönelik talep kabul edilse dahi içerik kaynağında yayında kalabilir. Kişisel veri niteliğindeki bilgilerin işlenmesine dayanan istemler ise KVKK usulü uyarınca önce veri sorumlusuna yöneltilmelidir. Bu basamak atlandığında, doğrudan yapılan şikâyet usulden değerlendirilme dışında kalabilir.
Karar Sonrası Aşama
Verilen karara karşı içerik veya yer sağlayıcının başvuru imkânı bulunduğu gibi, koşulların değişmesi hâlinde tedbirin kaldırılması da talep edilebilir. Kararın uygulanmadığı yönündeki iddialar, esasa ilişkin yeni bir başvuru değil, uygulamaya ilişkin bildirim konusudur. Bu ayrımın gözetilmesi, dosyanın gereksiz yere yeniden açılmasını önler.
Dijital uyuşmazlıklarda deliller hızla erişilemez hâle geldiğinden, tespit işlemleri başvurudan önce tamamlanmalıdır. Metindeki değerlendirmeler bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın niteliğine göre izlenecek yol değişebilir; profesyonel destek alınması önerilir.