Oltalama yoluyla hesabı boşaltılan kişinin ilk saatlerde attığı adımlar, dosyanın sonucunu belirler. Ancak mağdurlar çoğu zaman şikayeti bankaya ya da genel bir başvuru hattına iletmekle yetinir; oysa ceza soruşturması yalnızca Cumhuriyet başsavcılığına yapılan ihbar veya şikayetle başlar. TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde bu rehber, hangi talebin hangi merciye yöneltileceğini ele alır.
Hangi Savcılığa Başvurulmalı?
Kural olarak suçun işlendiği yer savcılığı yetkilidir. Bilişim yoluyla işlenen fiillerde eylemin nerede gerçekleştiği çoğu zaman belirsiz olduğundan, uygulamada mağdurun bulunduğu yer başsavcılığına yapılan başvurular kabul edilmekte ve gerekiyorsa dosya yetkili yere gönderilmektedir. Bu nedenle bulunulan yerdeki başsavcılığa başvurmaktan kaçınmak gereksizdir; asıl risk, hiç başvurmadan bankayla yazışarak zaman kaybetmektir.
Paralel Yürüyen Dört Ayrı Kanal
- Ceza soruşturması: Cumhuriyet başsavcılığına şikayet; şüpheli hesapların tespiti ve bloke talebi bu dosyadan yürür.
- İçeriğin kaldırılması: Sahte site veya paylaşımlar için 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hakimliği ve ilgili kurum kanalı işletilir.
- Kişisel veri boyutu: Verilerin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa önce veri sorumlusuna, ardından Kurula başvurulur.
- Zararın tazmini: Banka veya ödeme kuruluşunun sorumluluğu tartışılıyorsa uyuşmazlık hukuk mahkemelerinde görülür.
Bu dört kanal birbirinin alternatifi değildir; biri diğerinin süresini durdurmaz ve ayrı ayrı takip edilmelidir.
İlk Yirmi Dört Saatte Delil Koruma
- Gelen mesaj, e-posta veya bağlantı silinmeden ekran görüntüsü ve ham metni ile kaydedilir.
- İşlem saatleri, tutarlar ve karşı hesap bilgileri banka dekontlarından çıkarılır.
- Telefon numarası ve gönderici adresi not edilir; cihaz üzerinde biçimlendirme yapılmaz.
- Bankaya yapılan bildirimin saati ve referans numarası ayrıca saklanır.
- Tüm bu belgeler tek dosyada birleştirilerek şikayet dilekçesine eklenir.
Şikayet Süresi Suça Göre Değişir
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim gibi bazı fiiller takibi şikayete bağlıyken, dolandırıcılık ve nitelikli halleri resen soruşturulur. Şikayete bağlı suçlarda kanunda öngörülen süre, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren işler. Failin kim olduğunun bilinmediği gerekçesiyle beklenmesi doğru bir tercih değildir; ihbar, fail bilinmese de yapılabilir ve soruşturma bu yolla açılır.
Takipsizlik Kararı Verilirse
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı, tebliğden itibaren kanunda öngörülen süre içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilir. Bu aşamada yeni delil sunulması ve özellikle para hareketinin izlenmesine ilişkin somut taleplerin yazılması, dosyanın yeniden ele alınma ihtimalini artırır.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve her olayın teknik ayrıntısı farklıdır. Kaybın büyüklüğü ve karşı tarafın konumuna göre izlenecek yol değişebileceğinden, mümkün olan en kısa sürede hukuki destek almanız önerilir.