Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü veya ses kayıtlarında zarar, içerik yayıldıkça büyür. Bu nedenle deepfake dosyalarında asıl mesele hangi davanın açılacağı değil, hangi adımın önce atılacağıdır. Bu rehber 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK 243-245 hükümleri ekseninde içeriğin kaldırılması ile ceza ve tazminat yollarının nasıl sıralanacağını ele alır.
İlk Saatlerde Yapılması Gerekenler
İçerik kaldırıldığında delil de kaybolur. Bu yüzden başvurudan önce içeriğin tam adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri, görüntüleme ve paylaşım sayıları kayıt altına alınmalıdır. Kaydın kim tarafından ve hangi tarihte alındığının belgelenebilir olması, sonraki aşamada içeriğin gerçekten yayımlandığını ispatlamayı kolaylaştırır. Aynı içeriğin farklı platformlardaki kopyaları da ayrı ayrı listelenmelidir.
Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Çıkarılması
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlal edilen kişiye önce içerik veya yer sağlayıcıya başvurma, ardından yargı yoluna gitme imkânı tanır. Bu yol, tazminat veya ceza sonucundan çok daha hızlı işlediği için deepfake vakalarında ilk basamaktır. Talebin yalnızca ana bağlantıyı değil, aynı içeriği barındıran tüm adresleri kapsayacak şekilde yazılması önemlidir; aksi hâlde içerik başka bir adresten dolaşımda kalır.
Suç Nitelendirmesinde Sık Yapılan Hata
TCK 243-245 hükümleri bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemin işleyişinin engellenmesi veya banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması hâllerini düzenler. Deepfake üretiminin kendisi çoğu zaman bu maddelere değil; özel hayatın gizliliği, hakaret, iftira ya da müstehcenlik başlıklarına oturur. Failin mağdurun hesabını ele geçirerek içerik yayımlaması gibi hâllerde ise bilişim suçları ayrıca gündeme gelir. Şikâyet dilekçesinde nitelendirmenin doğru yapılması, soruşturmanın hangi delilleri toplayacağını belirler.
Uzlaşma Teklifi Geldiğinde
- İçerik hâlâ yayında mı, kaldırma taahhüdü metne yazıldı mı?
- Kopyaların silinmesi ve yeniden yayımlamama yükümlülüğü açıkça düzenlendi mi?
- Kişisel verilerin işlenmesi yönünden KVKK kapsamındaki talep hakları saklı tutuldu mu?
- Anlaşma, ileride ortaya çıkacak yeni yayınları da kapsıyor gibi geniş yazılmış mı?
İçerik dar bir çevrede kalmış ve fail kaldırmayı kabul etmişse anlaşma zararı hızla durdurabilir; içerik geniş kitleye yayılmış veya fail belirsizse yargı yolunun sürdürülmesi genellikle daha koruyucudur.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Her deepfake vakasında yayının kapsamı ve delil durumu farklı olduğundan, adım atmadan önce hukuki görüş alınması önerilir.