Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdurun itibarını hızla zedeleyen ve yayılması durdurulmadıkça büyüyen bir zarar doğurur. Bu tür içerikler duruma göre TCK kapsamındaki hakaret, iftira, özel hayatın gizliliğini ihlal, müstehcenlik veya dolandırıcılık suçlarını gündeme getirebilir; erişim engelleme ve içerik çıkarma talepleri ise 5651 sayılı Kanun çerçevesinde işletilir. Kişisel veri boyutu bakımından KVKK kapsamındaki haklar ayrıca devreye girer.
İlk Saatlerde Yapılması Gereken Delil Sabitleme
Deepfake dosyalarında en büyük kayıp, içerik kaldırıldıktan sonra delilin de kaybolmasıdır. Şikâyetten önce içeriğin bulunduğu adres, yayın tarihi, hesap bilgisi ve etkileşim sayıları kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, video ve ses dosyasının aslı indirilmeli, mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılmalıdır. Adli bilişim incelemesi, üretim izlerini ortaya koyabildiği için dosyanın teknik omurgasını oluşturur.
Suç Duyurusu Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- İçeriğin bulunduğu tam adres ve erişim tarihi
- Yayınlayan hesabın kullanıcı adı, profil bilgisi ve varsa geçmiş paylaşımları
- İçeriğin sahte olduğunu gösteren karşılaştırma unsurları
- Zararın somut görünümleri: iş kaybı, tehdit mesajları, üçüncü kişilerin tepkileri
- Talep edilen koruma tedbirleri ve içeriğin çıkarılmasına ilişkin istem
Paralel Yürütülecek Üç Yol
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu ile ceza soruşturmasının başlatılması.
- Sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talebi.
- Kişilik hakkı ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminat için hukuk yoluna başvurulması.
Bu üç yol birbirini beklemez; hepsi aynı delil setine dayandığı için ilk aşamada toplanan materyal üçünde de kullanılır.
Bildirim ve Tebligat Gecikmesinin Etkisi
Platforma yapılan kaldırma başvurusunun cevapsız kalması, hâkimlik kararının hizmet sağlayıcıya geç ulaşması veya soruşturma sonucunda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın mağdura geç tebliğ edilmesi, sürecin en kırılgan noktalarıdır. Özellikle son ihtimalde itiraz süresi tebliğ tarihinden itibaren işlediğinden, adres bilgisinin dilekçede güncel ve doğru yazılması gerekir. Vekil aracılığıyla takip edilen dosyalarda tebligatın vekile yapılacağı unutulmamalıdır.
Failin Belirlenememesi Hâlinde İzlenecek Yön
Anonim hesaplarla yayılan içeriklerde fail hemen tespit edilemeyebilir. Bu durumda soruşturmanın kapanmasını beklemek yerine, içeriğin yayıldığı platformlara yönelik kaldırma talepleri sürdürülmeli, yeni paylaşımlar için düzenli tarama yapılmalıdır. İçeriğin arama sonuçlarından çıkarılmasına ilişkin talepler ise ayrı bir başlık olarak değerlendirilir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin niteliği, yayıldığı platform ve zararın kapsamı izlenecek yolu değiştirdiğinden, olayınıza özgü teknik ve hukuki destek alınması önem taşır.