İnternet üzerinden yayılan bir içerik nedeniyle hak ihlali yaşandığında zaman en pahalı kaynaktır. İçerik saatler içinde çoğalır, aynalanır, ekran görüntüsü olarak başka mecralara taşınır. 5651 sayılı Kanun erişimin engellenmesi ve içeriğin yayından çıkarılmasına ilişkin başvuru yollarını düzenlerken, kişisel veri boyutu KVKK kapsamında, sisteme izinsiz giriş veya veriyi bozma gibi fiiller ise TCK'nın 243-245. maddelerinde ele alınır. Bu rehber üç mevzuatın kesiştiği noktada delilin nasıl korunacağını anlatır.
Dijital Delilin Ömrü Kısadır
Bir içeriğin kaldırılmasını istemek, aynı zamanda o içeriğin varlığını ispatlayacak delili yok etmek anlamına gelebilir. Bu nedenle başvurudan önce delil sabitlenmelidir. Sabitleme yapılırken yalnızca ekran görüntüsü yeterli değildir; içeriğin tam adresi, yayın tarihi, erişim tarihi ve saati, sayfa kaynağı ile varsa hesap bilgileri birlikte kayıt altına alınmalıdır. Tartışmalı dosyalarda içeriğin noter huzurunda veya mahkemeden alınacak delil tespiti kararıyla belgelenmesi, sonradan çıkabilecek itirazları büyük ölçüde karşılar.
Hangi Yol Hangi Sonucu Verir?
- İçeriğin yayından çıkarılması: Hedef doğrudan içeriktir; sonuç alındığında materyal ortadan kalkar.
- Erişimin engellenmesi: İçerik yerinde kalır, yalnızca erişim kapatılır. Yurt dışı kaynaklı yayınlarda çoğu zaman tek uygulanabilir yoldur.
- Arama sonuçlarıyla ilişkilendirmenin kaldırılması: İçeriğin kendisi kalır ancak isimle birlikte görünürlüğü azalır; kişisel veri boyutu öne çıktığında KVKK çerçevesinde değerlendirilir.
Talep yanlış kurgulandığında, örneğin tümden kaldırma istenmesi gereken yerde yalnızca erişim engeli talep edildiğinde, kazanılan karar pratikte sonuç üretmez.
Bildirim ve Tebligat Gecikmesi İçeriği Nasıl Yayar?
Bu alanda gecikmenin bedeli diğer hukuk dallarından farklıdır: geçen her gün içerik daha fazla yerde çoğalır. Yer sağlayıcıya yapılan bildirimin ulaşmaması, elektronik başvurunun geçersiz bir adrese gönderilmesi, kararın ilgili sağlayıcıya tebliğinin gecikmesi ya da yurt dışı muhataba yapılacak bildirimin uzaması tipik gecikme kaynaklarıdır. Bu süre zarfında içerik başka alan adlarına taşınırsa, elde edilen karar yalnızca ilk adres için hüküm ifade eder ve süreç baştan işletilmek zorunda kalır. Bu nedenle başvuru dosyasına içeriğin tespit edilen tüm kopyalarının adres listesi eklenmelidir.
Kademeli Başvuru Kurgusu
- İçerik tüm kopyalarıyla birlikte taranır ve adres listesi çıkarılır.
- Delil tespiti yapılır, kayıtların bütünlüğü belgelenir.
- Doğrudan başvuru yolu denenir ve yanıt süresi kayda geçirilir.
- Sonuç alınamazsa yargısal yola geçilir; talep, kaldırma ve erişim engeli olarak kademeli yazılır.
- Karar sonrası uygulama takip edilir, yeni kopyalar için ek talep hazırlanır.
Burada aktarılanlar genel çerçevedir. Yayının niteliği, muhatabın yurt içinde bulunup bulunmaması ve içeriğin ifade özgürlüğü boyutu sonucu değiştirebileceğinden, somut olayda hukuki destek alınması yerinde olacaktır.