Phishing (oltalama) saldırısında zarar bir anda doğar; buna karşılık zararı ispatlayacak kayıtlar günler içinde erişilemez hale gelebilir. Bu rehber, TCK 243-245 kapsamındaki bilişim sistemine girme ve sistemi engelleme fiilleri, 5651 sayılı Kanunun erişim ve içerik düzenlemeleri ile KVKK ekseninde, tazminat talebini ayakta tutan delil dosyasının nasıl kurulacağını anlatır.
Saldırı Anını Dondurmak
Oltalama dosyalarında ilk kural, ekranı kapatmadan kaydetmektir. Sahte site adresi, yönlendirme yapan e-posta veya SMS metni, gönderen bilgisi ve zaman damgası ham haliyle saklanmalıdır. E-postanın yalnızca görüntüsü değil, başlık (header) bilgisini de içeren kaynak kodu alınmalıdır; çünkü gönderen sunucuya ilişkin iz burada yer alır. Ekran görüntüleri tek başına zayıftır, kaynak dosyalarla birlikte anlam kazanır.
Kayıtları Kimden İstemek Gerekir
Delil, mağdurun elinde değil üçüncü kişilerin sistemlerinde durur. Bu nedenle talep yazıları erken gönderilmelidir:
- Bankadan işlem dökümü, işlem kanalı, doğrulama kodu gönderim kaydı
- Elektronik haberleşme sağlayıcısından mesaj trafiği bilgisi
- Erişim sağlayıcı ve barındırma tarafından sahte sayfaya ilişkin kayıtlar
- İşyerinden veya kurumdan, kurumsal hesap kullanıldıysa oturum kayıtları
Bu kayıtların saklama süreleri sınırlıdır; talebin gecikmesi, ileride bilirkişi incelemesini konusuz bırakabilir.
Tazminat Talebinde İspat Yükünün Dağılımı
Mağdurun ispatlaması gereken çekirdek unsurlar zarar, fiil ve aradaki nedensellik bağıdır. Buna karşılık kişisel verilerin güvenliği yönünden veri sorumlusunun aldığı teknik ve idari tedbirleri ortaya koyması beklenir; KVKK bu yönüyle dosyanın ikinci ayağını oluşturur. Kusur tartışması genellikle mağdurun doğrulama kodunu paylaşıp paylaşmadığı ile kurumun anormal işlem tespit sistemlerinin işleyip işlemediği ekseninde yürür. Her iki başlık için de ayrı delil klasörü tutulması, savunmaya karşı hazırlıklı olmayı sağlar.
Tebligat Gecikmesi Bu Dosyada Neden Kritiktir
Oltalama dosyalarında süreç çoğu zaman paralel yürür: bir yandan soruşturma, diğer yandan kuruma yapılan başvuru ve tazminat talebi. Kurum cevabının, takipsizlik kararının veya idari makam kararının tebliği beklenirken adres bilgisinin güncel olmaması ya da elektronik tebligat adresinin düzenli izlenmemesi, itiraz hakkını fiilen tüketebilir. Bildirimlerin ulaştığı her kanalın tek bir takvimde izlenmesi ve tebliğ zarfının saklanması, sonradan yapılacak süre tartışmasında belirleyici olur.
Dosyayı Kapatmadan Önce
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir; her oltalama olayının teknik akışı ve zarar yapısı farklıdır. Kullanılan ödeme kanalı, verinin nereden sızdığı ve tarafların sıfatı değiştiğinde izlenecek yol da değişir. Somut olayınızda adım atmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.