Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtları, mağdur açısından iki ayrı sorunu aynı anda doğurur: içeriğin yayılması ve içeriğin kaybolmadan kayda geçirilmesi. 5651 sayılı Kanun erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması yollarını, KVKK kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesine karşı korumayı, TCK'nın 243-245 arasında düzenlenen bilişim suçlarına ilişkin hükümleri ise sistemlere yönelik fiiller bakımından ceza boyutunu ilgilendirir. Bu rehber platform başvurusunu, delil kaybı riskini merkeze alarak ele alıyor.
İçerik Kaldırılmadan Önce Kayıt Alınmalı
Mağdurların en sık yaptığı hata, önce platforma şikâyet edip içeriğin kaldırılmasını beklemektir. İçerik kaldırıldığında görüntünün kendisi kadar, yayılma ölçüsünü gösteren veriler de kaybolur. Bu nedenle şikâyetten önce bağlantı adresi, hesap bilgisi, paylaşım tarihi, etkileşim sayısı ve varsa yeniden paylaşımlar tarih damgalı biçimde kaydedilmelidir.
Kayıt Alınırken Toplanacaklar
- İçeriğin tam bağlantı adresi ve varsa yedek bağlantıları
- Hesap adı, profil bilgisi ve paylaşım zamanı
- Ekran görüntüsü yanında ekran kaydı
- İçeriğin yayıldığı diğer platformlardaki örnekleri
- Mağdura yönelen yorum ve mesajlar
Platform Başvurusu ile Hukuki Yolun Ayrılması
Platform içi bildirim hızlı sonuç verebilir; ancak bağlayıcı değildir ve reddedilmesi hâlinde ayrıca gerekçe sunulmaz. Bu nedenle platform başvurusu, kanunda öngörülen erişim engelleme ve içerikten çıkarma yollarının yerine değil, yanında yürütülmelidir. Kişisel veri boyutu bulunan hâllerde veri sorumlusuna başvuru ve devamındaki idari şikâyet yolu ayrıca değerlendirilir.
Tebligat Gecikmesi ve Kaybolan Zaman
Bu tür dosyalarda gecikme çift yönlü zarar verir. Yapılan başvuruların sonucuna ilişkin bildirimlerin geç ulaşması, bir üst aşamaya geçme süresini daraltır; aynı zamanda platformların trafik ve bağlantı kayıtlarını saklama süresi işlemeye devam eder. Sürecin başında bildirim adresi olarak düzenli kontrol edilen bir adresin gösterilmesi ve başvuru numaralarının takip edilmesi, en kolay alınabilecek önlemdir.
Ceza ve Tazminat Boyutunun Birlikte Kurulması
- İçeriğin sahte olduğunu gösteren teknik inceleme talebi baştan yapılır.
- İçeriği ilk paylaşan hesabın tespiti için kayıtların istenmesi talep edilir.
- Yayılmanın kapsamı, zarar iddiasının dayanağı olarak belgelenir.
- Erişim engelleme kararı alındıysa uygulanıp uygulanmadığı izlenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; içeriğin niteliği ve platformun bulunduğu ülke izlenecek yolu değiştirebilir. Kayıtların silinme riski nedeniyle vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.